De feiten rondom onze energie-huishouding (balans en verbruik in Nederland) heb ik vorige week hier op dit blog geplaatst. Afgelopen weekend in het vliegtuig terug naar Nederland heb ik een aanzet tot een lijst gemaakt met potentiële oplossingen.
Onze overheid kan wel wat hulp gebruiken denk ik. Mijn insteek is praktisch, rationeel en met een onderbouwing.
Wat mij betreft gaat het om een kosten-baten analyse en een realistische kijk op zaken. 400PJ biodiesel is absurt om te vragen, en meer dan 15 panelen past er niet op een gemiddeld Nederlands huis. Ook dat zijn ‘rationele randvoorwaarden’. Mijn insteek is dat een energietransitie zou niet alleen nodig i.v.m. klimaatveranderingen, maar ook (zakelijk) nuttig en leuk kunnen zijn. Maar het politieke proces heeft vooral een rationele onderbouwing nodig (vind ik). Den Haag kan onze hulp gebruiken.
Deze onderstaande potentiële oplossingen hebben als generieke insteek dat:
- Niet alleen de huishoudens en burgers een energietransitie gaan uitvoeren, maar ook de industrie echt aan de slag gaat.
- Dat we focus leggen op het reduceren van het gebruik van aardolie, aardgas en steenkolen. Let op het bewust gebruik van het woordje “aard….”.
- Dat elektrificatie van alle energievragers verstandig is, maar dat onze energiebronnen duurzaam en veerkrachtig zullen moeten zijn (en dus hebben we gas nodig).
Ik heb inmiddels ook een spreadsheet gemaakt waarin ik per oplossingen inschat wat de CAPEX gaat zijn, en hoeveel PJ besparing we zouden kunnen realiseren op onze consumptie van aardgas, aardolie en kolen. De uitkomsten van deze berekeningen zal ik t.z.t. ook plaatsen op dit blog. Mochten jullie nog aanvullende ideeën hebben, dan verneem ik die graag. Ook die zal ik dan doorrekenen. En uiteraard zal ik ook vragen beantwoorden.
Omdat het work-in-progress is, besteed ik deze veel te warme avond in Wageningen geen aandacht aan de tekstuele verwerken van deze lijst met potentiële denkrichtingen. Sorry dus voor de taal, tik en spellingfouten.
De eerste denkrichtingen zijn wat mij betreft:
-
Elektrificeer all processen die elektrisch kunnen. Lok uit dat electriciteit voor iedereen -behalve de gasgestookte centrales- relatief goedkoper wordt dan aardgas of aardolie(producten).
-
Industrie krijgt een taakstelling: 50 TWh verschuiving van aardgas/aardolie naar elektra in 2030. En extra 50 TWh in 2040. We trappen niet in hun ‘biofuel’ vraag.
-
Huishoudens moeten 100% duurzaam worden (lees elektrisch of via gas dat we zelf ‘maken’ per straat of wijk of stad).
-
50% van nieuwe de nieuwe auto’s dient in 2030 elektrisch te rijden.
-
-
Implementeer een maximum aantal windmolenparken op de Noorzee (maar niet in de wadden, ook niet op het ijsselmeer).
-
Vervang alle windmolens die ouder zijn dan 10 (?) jaar of een vermogen hebben van minder dan 3 MW. Stimuleer dit fiscaal.
-
De grote windmolenparker worden gedwongen om ook te investeren in slimme gasgestookte centrales. Doel is dat deze parken zelf ook de dalen (bij windstilte) gaan opvangen. Dit laaste mag ook door investeringen in hoog/laag water buffers, of andere methoden.
-
Leg alle daken vol met zonnepanelen. Om te beginnen alle huishoudens in Nederland. Gemiddeld zal dat 10-15 panelen zijn, maar daar waar het kan liever nog 25-35 panelen of meer.
- Wij burgers mogen altijd salderen. Dus alle elektriciteit die we thuis maken mag altijd terug het net in. En we krijgen een faire prijs per kWh!
-
Er komt een verbod op het plaatsen van zonneparken op landbouwgrond. We hebben immers genoeg daken in Nederland, en landbouwgrond hebben we nodig voor voedsel.
-
Investeer in een eigen zonnepanelen fabriek in Nederland . Het is zonde om vele miljarden aan panelen uit het buitenland te halen. Deze ‘omzet’ en werkgelegenheid hoort in Nederland.
-
Blijf elektrisch rijden voor consumenten stimuleren. Natuurlijk gaat het wel om all-electric. Niet om range-extenders auto’s of hybride systemen.
-
inzet van elektrische fietsen en scouters wordt gestimuleert. fietsen plan voor werknemers komt terug.
-
auto’s worden ontmoedigd om te gaan rijden op diesel of lpg. LPG is er voor de industrie en voor elektriciteitscentrales.
-
Transport met binnenschepen en treinen wordt bevorderd, transport via (diesel)vrachtwagens wordt ontmoedigd.
-
Import-tarief van steenkolen wordt sterk verhoogd. We moeten ontmoedigen dat steenkool wordt ingezet bij elektriciteitscentrales.
-
Huizen (straten of wijken) gaan fiscaal gepromoot worden om dag-nacht accu’s neer te zetten.
-
Stimuleer de inzet van warmteboilers of geizers tbv huishoudens, stimuleer de inzet van warmtepompen (of op zijn minst hybride systemen). Hier wordt a) geen BTW op doorbelast, b) extra gesubsidieerd indien meer dan 15 (?) panelen per huis.
-
Vooralsnog blijft het gasnetwerk bestaan. Maar we gaan dit netwerk ‘vullen’ met biogas van mestvergisters en met gas dat uit elektriciteit wordt gemaakt.
-
Invoering van een gestaffelde gasprijs per huishouden. Boven de 1600 m3 wordt gas duurder per m3, boven de 2500 m3 wordt gas nog duurder per m3.
-
Invoering van een gestaffelde kerosine prijs voor alle binnenlandse-vliegvluchten. Lelystad gaat niet open (maar wel snelle trein naar Schiphol). Maastricht gaat dicht. Eindhoven en Rotterdam Airport mogen niet groeien.
-
Verplichte scheiding van afval: papier en karton, plastic+metaal, groen (wordt goedkoper), en restafval (en dat moet veel duurder worden). Herinvoering van statiegeld op alle PET flessen.
-
Alle prijsverhogingen (en met staffels) die op aardolie(productien) en aardgas wordt geheven gaat per direct terug naar een energie-investeringsfonds. Den Haag mag hier geen vrij gebruik van maken.
-
Alle huizen of gebouwen met een isolatiewaarde van minder dan yyyy dienen deze te gaan isoleren. Verkoop van een huis met een lage isolatiewaarde gaat duurder worden (door verhoging overdrachtsbelasting).
-
Alle grote zware industrie die via hun ‘pijp’ CO2 uitstoten dienen deze CO2 in te gaan zetten t.b.v. syngas, waterstof, kerosine of methaan. Of naar de kassen. En hun warmte naar woningen en gebouwen.
-
Zware industrie wordt verplicht om alle restwarmte in stappen van 20% per 5 jaar in te zetten (of af te zetten naar andere bedrijven). Dit kan bijvoorbeeld via industriele-warmtepompen van 5-25 MW.
-
Op termijn komt er een verbod om aardgas of aardolie te verbranden met alleen als hoofdoel om daar warm-water (CV water) of stoom van te maken. Van fossiele brandstoffen maakt je plastic of chemicaliën, geen warmte.
-
De grote steden gaan investeren in een warmtenet waarop huizen/wijken aangesloten kunnen worden. Dit wordt -naast wegen, glasvezel.koper, elektranetwerk, gasnetwerk- een collectieve infrastructuur.
-
Tennet wordt gevraagd om de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk zo aan te passen zodat a) piekcapaciteit wordt opgevangen (zonnige winderige dag?) en b) dat er op termijn 300 tot 500 TWh kan worden getransporteert per jaar (nu nog 110 TWh). Dit moet klaar zijn in 2035. Investeren dus!.
-
Kinderbijslag boven 2 kinderen per gezin wordt afgeschaft. Heb je meer dan drie kinderen? Het lesgeld wordt dan duurder.
-
Alle varkensboeren met meer dan 6000 varkens moeten hun mest gaan vergisten. Ze kunnen gas terugleveren of zelf met een WKC elektriciteit maken. Hygienisatie van digistaat wordt verplicht. Export van digistaat ook. Alle melkveehouders met meer dan 80 koeien worden verplicht hun mest te vergisten. Heb je geen eigen grond, dan wordt hygienisatie ook verplicht.
-
Vlees gaat naar 21% BTW. (en dat terwijl dit in de korte C cyclsus zit; I know).
-
Elke prive persoon in Nederland mag maximaal 5000 km vliegen per jaar, tussen 5000-10000 km wordt er extra taxen geheven, en boven 100000 zelfs nog hogere taxen (net als een progressief belastingstelsel).
-
Benzine, diesel en LPG gaan op een termijn van 15 jaar steeds duurder worden. In stappen van 5 jaar. Rij je per persoon meer dan 50.000 km dan extra belasting. Overheid moet echter betrouwbaar worden op hun 10-30 jaar beleid.
-
Er komt een systeem waarbij de burgers onderling hun ‘vlieg-km’ en ‘auto-km’ quotum onderling kunnen gaan verhandelen. Dit lijkt het meest eerlijk. Misschien via blockchain oplossing?
-
Er komt een verbod op de import van biobrandstoffen en teelt van biobrandstoffen (uitgezonderd hout uit bijvoorbeeld Canada). Biologisch restmateriaal gaat vooralsnog naar de mestvergisters.
-
Steden met meer dan 50.000 inwoners gaan een eigen hout-gestookte elektriciteitscentrale neerzetten. Doel is om snoeihout te verwerken (in de winter). Burgers krijgen wel een verbod op een open-haard of hout-kachel (tenzij op hun eigen hout uit de tuin). Minder fijn-stof en een schonere lucht is ook prettig.
-
De Borsele kerncentrale wordt volledige vernieuwd. Maar voor meer kerncentrales is geen plek in Nederland. Wel kunnen we meewerken aan centrales in Belgie, of Frankrijk of andere plek in veilig EU-land.
-
Kassen (o.a. in het Westland) worden verplicht om restwarmte te gebruiken van aanpalende industrieeen. Kosten van aardgas gaan voor hen omhoog en inzet van aardgas flink ontmoedigd.
-
Investeer in hoge snelheidslijnen (maar met beperkt aantal tussenstops!) tussen Berlijn en Amsterdam, Amsterdam-Groningen, Amsterdam-Maastricht (via Eindhoven). Amsterdam-Nijmegen
-
Ontwikkelingshulp mag alleen gegeven worden als dit wordt gekoppeld aan investering van zonne en windparken of de elektrische infrastructuur. Landen die investeren in kolencentrale’s krijgen geen hulp van de Nederlandse overheid.
-
… …