In een wereld die voortdurend evolueert en innoveert, worden we vaak geconfronteerd met een schijnbaar eindeloze stroom van nieuwe technologieën en concepten. Het tempo van technologische vooruitgang is exponentieel toegenomen in de afgelopen decennia, en het is niet ongebruikelijk om het gevoel te hebben dat we ons voortdurend op een “loopband” bevinden, waarbij we moeite hebben om bij te blijven met de nieuwste ontwikkelingen. De term “Technology treadmill from Cochrane” is afgeleid van het idee van een loopband, waarop we voortdurend moeten rennen om onze positie te behouden, laat staan vooruit te komen. Deze metafoor benadrukt de uitdagingen die gepaard gaan met het bijhouden van de steeds veranderende technologische landschap.

In de landbouw is deze technologieloopband de cyclus van de continue verbeterende technologie gericht op het verlagen van de kosten per eenheid product. De theorie van de technologieloopband werd voor het eerst beschreven door Willard Cochrane in 1958 om de toenemende landconsolidatie en eigendom van boerderijen te verklaren en om aan te tonen hoe de loopband stimulansen creëert voor mensen om de landbouw te verlaten en grondeigenaren te worden. De theorie van Cochrane is niet hetzelfde als de Wet van Engel (die gaat over fractie van inkomen dat aan eten wordt uitgegeven).

De impact van de loopband op ons dagelijks leven

De technologische loopband van Cochrane heeft ook een diepgaande invloed op verschillende aspecten van ons dagelijks leven. Op persoonlijk niveau ervaren we de druk om voortdurend nieuwe gadgets en apparaten te kopen om bij te blijven met de laatste trends. Deze constante drang naar het bezitten van het nieuwste van het nieuwste kan echter leiden tot een gevoel van onrust en zelfs financiële stress. Elk jaar een nieuwe iPad of Macbook willen hebben slaat een groot gat in de begroting van een huishouden. Op professioneel niveau worden bedrijven geconfronteerd met de uitdaging om hun technologische infrastructuur voortdurend te upgraden om concurrerend te blijven. Dit vereist niet alleen investeringen in nieuwe technologieën, maar ook de training van personeel om deze technologieën effectief te kunnen gebruiken. Dit alles dwingt bedrijven om steeds meer budget te reserveren voor CAPEX en opleiding van personeel. Of dit ook een daadwerkelijke lange termijn ROI oplevert valt echter te betwijfelen.

De rol van innovatie en kansen voor groei

Hoewel de technologische loopband van Cochrane vaak als een uitdaging wordt gezien, biedt het ook kansen voor innovatie en groei. Bedrijven die in staat zijn om zich snel aan te passen aan veranderende technologische landschap, kunnen een concurrentievoordeel behalen en nieuwe marktkansen benutten. Bovendien kan de constante stroom van nieuwe technologieën leiden tot baanbrekende ontdekkingen en doorbraken op verschillende gebieden, van geneeskunde tot energie en communicatie. Het is belangrijk om deze innovaties te omarmen en te benutten om onze samenleving te verbeteren en vooruit te helpen.

De loopband van Cochrane in de land- en tuinbouw.

In de landbouw is de technologieloopband de cyclus van verbeterende technologie, het verlagen van de productiekosten en het vergroten van de omvang van boerderijen als resultaat hiervan. De theorie van de technologieloopband werd voor het eerst beschreven door Willard Cochrane in 1958 om de toenemende landconsolidatie en eigendom van boerderijen te verklaren en om aan te tonen hoe de loopband stimulansen creëert voor mensen om de landbouw te verlaten en grondeigenaren te worden.

De technologieloopband begint wanneer een klein aantal boeren vroeg nieuwe technologie adopteert. Deze boeren maken voor korte tijd winst omdat hun productiekosten lager zijn dan die van andere boeren. Naarmate meer boeren op de loopband stappen en de technologie adopteren, stijgt de algehele productie, dalen de prijzen per eenheid en zijn (individuele) winsten niet langer mogelijk – zelfs niet met de lagere productiekosten. Dientengevolge moet er nieuwe technologie worden gecreëerd om winsten weer mogelijk te maken.

Het spel begint opnieuw. Bovendien worden de overblijvende boeren gedwongen hun producten tegen lagere prijzen te verkopen als ze concurrerend willen blijven. Het helpt daarbij niet dat de meeste boeren – groot en klein – actief zijn in het economische systeem dat oligopsonie heet. Die boeren die niet op de loopband stappen, gaan ten onder in de prijsdruk en de succesvollere boeren breiden over hen uit. Voor boeren in Europa heeft de technologische loopband van Cochrane zowel uitdagingen als kansen met zich meegebracht.

Uitdagingen voor boeren:

1. Kosten en investeringen: Het constant moeten upgraden van landbouwtechnologieën kan een aanzienlijke financiële last vormen voor boeren, vooral voor kleine en middelgrote bedrijven. De aanschaf van geavanceerde landbouwapparatuur, precisielandbouwtechnologie en digitale systemen vereist vaak aanzienlijke investeringen. Investeringen die mede gefinancierd worden door een extra hypotheek.
2. Kennis en training: Om optimaal te profiteren van de nieuwste technologieën, moeten boeren voortdurend hun kennis bijwerken en nieuwe vaardigheden aanleren. Dit kan uitdagend zijn, vooral voor oudere boeren of degenen die geen toegang hebben tot uitgebreide trainingsprogramma’s. Daarnaast zijn ook private kennis-ontwikkelaars bij contract-research organisaties (CRO’s) steeds commercieler geworden. Het verkrijgen van nieuwste kennis en training wordt ook steeds duurder. 
3. Risico’s en onzekerheden: Het adopteren van nieuwe technologieën brengt vaak risico’s met zich mee, zoals de mogelijke uitval van systemen, compatibiliteitsproblemen of onvoorziene kosten. Dit kan leiden tot aarzeling bij boeren om nieuwe technologieën te omarmen, vooral als ze niet zeker zijn van de voordelen op lange termijn. Wat in de recente jaren meerdere keren voor gekomen is in Nederland, is dat overheden ‘de nieuwe technologie ‘ nadat deze is geimplementeerd achteraf afkeuren (denk daarbij aan emissie-arme vloeren). 

Kansen voor boeren:

1. Efficiëntie en productiviteit: Moderne landbouwtechnologieën, zoals precisielandbouw, drones, en geavanceerde machines, bieden boeren de mogelijkheid om hun productiviteit te verhogen en efficiënter te werken. Door het gebruik van data-analyse en sensorapparatuur kunnen boeren bijvoorbeeld hun gewasopbrengsten optimaliseren en resourcegebruik minimaliseren. Kortom, de kosten per eenheid product zullen stapje voor stapje dalen.
2. Duurzaamheid: Technologieën gericht op duurzame landbouwpraktijken kunnen boeren helpen om milieuvriendelijker te opereren en de impact van hun activiteiten op het milieu te verminderen. Dit omvat het gebruik van precisielandbouw om de inzet van meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen te optimaliseren, evenals het gebruik van hernieuwbare energiebronnen en waterbesparende technologieën. Nadeel bij deze kans is, dat de kosten van duurzame producten over het algemeen toenemen, terwijl consumenten zelden willen betalen voor deze (nieuwe) duurzamere producten.
3. Marktkansen: Boeren die kunnen profiteren van de nieuwste technologieën kunnen zich onderscheiden op de markt en nieuwe zakelijke kansen benutten. Dit kan variëren van het leveren van hoogwaardige, traceerbare producten aan consumenten die waarde hechten aan duurzaamheid en kwaliteit, tot het diversifiëren van inkomstenstromen door deel te nemen aan opkomende markten zoals agrotoerisme of directe verkoop. 

Boeren worden door de loopband gedwongen steeds kapitaalintensief te gaan werken

Het klopt dat veel boeren in toenemende mate afhankelijk worden van kapitaalintensieve landbouwpraktijken om concurrerend te blijven en te overleven in een steeds meer geglobaliseerde en technologiegedreven markt. Kleine bedrijven ‘zonder hypotheek’ kunnen dit niet volhouden, en de kopgroep kan het alleen volhouden door steeds grotere kapitaalinjecties (hyptheken). Dit heeft verschillende implicaties voor de toekomst van de landbouwsector in Europa:

1. Consolidatie van boerderijen: Door de hoge kosten van moderne landbouwtechnologieën en de druk om te concurreren op een wereldmarkt, zien we een trend naar consolidatie in de landbouwsector. Kleine en middelgrote boerderijen kunnen moeite hebben om te concurreren met grotere agrarische ondernemingen die toegang hebben tot meer kapitaal en schaalvoordelen. Schaalvergroting wordt door de Europese maatschappij echter niet als positief ervaren. 
2. Toename van schuldenlast: Boeren die investeren in kapitaalintensieve technologieën kunnen inderdaad een grotere schuldenlast ervaren, omdat ze vaak leningen moeten afsluiten om deze investeringen te financieren. Dit kan leiden tot financiële kwetsbaarheid, vooral in tijden van economische onzekerheid of wanneer landbouwmarkten volatiel zijn. Vooral in tijden van hoge rentes nemen de risico’s toe.
3. Risico’s van afhankelijkheid: Boeren die sterk afhankelijk zijn van kapitaalintensieve landbouwpraktijken lopen het risico hun flexibiliteit te verliezen en kwetsbaar te worden voor marktschommelingen, veranderingen in beleid en technologische disrupties. Dit kan leiden tot een cyclus van steeds grotere investeringen om bij te blijven, met als gevolg een grotere kwetsbaarheid bij tegenvallende resultaten.
4. Duurzaamheidsoverwegingen: De focus op kapitaalintensieve landbouwpraktijken kan ook implicaties hebben voor duurzaamheid en milieubescherming. Intensieve landbouwmethoden kunnen leiden tot bodemdegradatie, waterverontreiniging en verlies van biodiversiteit, wat op lange termijn negatieve gevolgen kan hebben voor de productiviteit en veerkracht van agrarische ecosystemen. De one-million dollar vraag is hoe deze kosten voor de boer (en de maatschappij) verrekent kunnen worden waarbij ook nog eens rekening gehouden moet worden met de tragedie van de meent.

Toekomstperspectieven:

Het is duidelijk dat er behoefte is aan een evenwichtige benadering om de uitdagingen van kapitaalintensieve landbouwpraktijken aan te pakken en tegelijkertijd duurzaamheid, veerkracht en inclusiviteit te bevorderen in de Europese landbouwsector. Hierbij is het cruciaal dat Brussel gaat werken aan een geïntegreerd voedselbeleid (ook wel Mansholt 2.0 genoemd). Dit zou kunnen inhouden:

• Het stimuleren van innovatie en technologische ontwikkeling die gericht zijn op duurzaamheid en veerkracht, zoals precisielandbouwtechnieken die de efficiëntie verbeteren en de milieubelasting verminderen.
• Het bieden van ondersteuning en financiële prikkels voor kleinschalige en biologische landbouwpraktijken die bijdragen aan lokale voedselproductie, biodiversiteit en gemeenschapsontwikkeling.
• Het bevorderen van een eerlijk en inclusief landbouwbeleid dat kleine en middelgrote boeren ondersteunt en beschermt tegen de negatieve gevolgen van marktconcentratie en kapitaalintensivering.
• Het stimuleren van de ontwikkeling van alternatieve financieringsmodellen, zoals coöperaties in handel of verwerking, en gemeenschapsbanken, die boeren helpen toegang te krijgen tot kapitaal zonder zich te diep in schulden te steken.

Het belang van balans, de technologische loopband afremmen.

Hoewel het verleidelijk kan zijn om voortdurend op de technologische loopband te blijven rennen, is het ook belangrijk om een juiste balans hierin te vinden. Het is essentieel om bewust te zijn van de impact van technologie op ons welzijn en onze relaties, en om af en toe een stap terug te doen en te genieten van het leven buiten de digitale wereld (en de wereld van grootkapitaal en schaalvergroting).

Daarnaast is het belangrijk om kritisch te blijven ten opzichte van nieuwe technologieën en hun potentiële impact op onze samenleving en het milieu. Door bewust te kiezen welke technologieën we omarmen en ondersteunen, kunnen we bijdragen aan een meer duurzame en inclusieve toekomst. Technologie ten dienste van verduurzaming zou meer gepromoot moeten worden dan technologie die vooral nodig is om de kosten per eenheid product te reduceren. De vraag wie dit prijskaartje gaat betalen ligt nog onbeantwoord op tafel.

De loopband bestaat en heeft een groot effect op de toekomst van boeren en het voedselsysteem.

De technologische loopband van Cochrane is een alomtegenwoordig fenomeen in onze moderne wereld, dat zowel uitdagingen als kansen met zich meebrengt. Het is aan ons om deze uitdagingen het hoofd te bieden en de kansen te benutten om een meer welvarende en evenwichtige samenleving op te bouwen. Door bewust te blijven van de impact van technologie op ons leven en onze gemeenschappen, kunnen we een meer evenwichtige relatie met technologie ontwikkelen en streven naar een toekomst die zowel innovatief als duurzaam is. Laten we de technologische loopband van Cochrane omarmen als een kans om te groeien, te leren en te evolueren naar een betere toekomst voor ons allemaal.

Voor boeren in Europa biedt de technologische loopband van Cochrane zowel uitdagingen als kansen zoals duidelijk blijkt uit dit blogje. Door strategisch gebruik te maken van de nieuwste technologieën kunnen boeren hun efficiëntie, duurzaamheid en concurrentievermogen verbeteren. Tegelijkertijd is het belangrijk dat beleidsmakers en ondersteunende organisaties boeren ondersteunen bij het overwinnen van de uitdagingen die gepaard gaan met het adopteren van nieuwe technologieën, zoals toegang tot financiering, training en technische ondersteuning. Met de juiste ondersteuning kunnen Europese boeren gedijen in een steeds veranderend agrarisch landschap en bijdragen aan een duurzame en welvarende toekomst voor de landbouwsector.

Alleen door een holistische benadering te volgen die rekening houdt met economische, sociale en ecologische aspecten, kunnen we een duurzame en veerkrachtige toekomst voor de Europese landbouwsector veiligstellen. Het is daarom nodig dat de Europese Unie gaat werken aan een geintegreerd landbouw beleid dat we voor het gemak maar Mansholt 2.0 noemen.