Maand: mei 2010

Innovatie-Management : Deel 12 – Begrippen.

Geplaatst in innovatie management, projectmanagement1 reactie

In de discussies op linkedin bij #CoT merk ik dat er regelmatig langs elkaar heen gesproken wordt. Nu kan je natuurlijk altijd zeggen dat we verschillende woorden hebben voor het zelfde beeld, en dat er dus eigenlijk sprake is van semantiek. Zelf denk ik dat we het niet ingewikkelder moeten maken dan het is. Spontaan kwamen in de NRC lijn enkele begrippen voorbij (met dank ook aan Ton Bil). Daarom in de serie Innovatie-management hierbij deel 12. (Zie ook deel1, deel2, etc.). Ook heeft Nils de Witte een fraai document geschreven met een begrippenlijst (vanaf pagina 152). Ik zal deze lijst hier op F4I regelmatig gaan aanvullen.

Onderzoek & Ontwikkeling.
Eerder heb ik al een stukje geschreven over R&D op F4I, en over de metafoor van de raket.
1- Onderzoek : analyseren en begrijpen hoe een situatie in elkaar zit. Het beoogd resultaat is veelal een rapport. Het onderzoeksproces is meestal divergerend van aart.
2- Ontwikkeling : met een vooraf geformuleerd doel, meestal gebaseerd op een idee, wordt de dienst of product ontworpen en gemaakt. Het ontwikkelingsproces is meestal convergerend van aart.
3- Inventie : het idee of de uitvinding. De inventie is zelden uit-ontwikkeld (anders kan je beter spreken van een ontwikkelt prototype of product).
4- Innovatie : een ontwikkeling, meestal een product of dienst, die succesvol in de markt is gezet.

Financieel / Kansenaanbieders:
1- Sponsor : doneert relatief vrijblijvend geld, en wil daar meestal naamsbekendheid voor terug hebben. Eens sponsor wil meestal ‘iets’ terug hebben voor de donatie, terwijl voor de donateur meestal het goede gevoel voldoende is.
3- Donateur : doneert ook geld, meestal voor het goede doel, of omdat het initiatief sympathiek wordt gevonden.
4- Klant / opdrachtgever : neemt een dienst of product af bij de en betaalt daarvoor. De klant die als eerste het product of dienst afneemt, wordt ook wel launching customer genoemd.
4- Investeerder : geeft geld aan het project of aan het bedrijf, en verwacht daarvoor op termijn een financieel rendement terug.
5- Bank/obligatiehouder : leent geld aan de organisatie (zelden aan een specifiek project) en verwacht rendement terug. In tegenstelling tot een investeerder participeert een bank niet. Een bank wil meestal onderpand hebben (activa of een octrooi).
6- Partner : investeert samen in een nieuw project of bedrijf. Een partner doet actief mee en levert vaak ook nog kennis of inzet. Bij een partnership is er geen sprake van opdrachtgever/opdrachtnemersschap. Een partner wil meestal een stukje kennis of rendement (b.v. een licentievergoeding) terug hebben.
7- Subsidiënt: overheidsorganisatie, verschaft partieel geld voor doelen (plannen, activiteiten, en/of resultaten) die passen in het beleid van die overheid / varianten: gift, garantstelling, lastenvermindering. AgentschapNL is een voorbeeld van een subsidient.
8- Vermogensfonds : private organisatie, verschaft geld voor doelen die passen binnen de doelstellingen van het betreffende fonds / soms wordt naamsvermelding verlangd / varianten: gift, garantstelling.
9- Sympathisant : persoon of instelling die zijn/haar goede naam verbindt aan het initiatief (plan, activiteit, instelling) zodat deze meer geloofwaardigheid verkrijgt bij verschillende geldverschaffers. Sympathisanten schrijven soms wel eens een aanbevelingsbrief.
10- In kind sponsor : doneert spullen, faciliteiten of menskracht, en wil daar naamsbekendheid (etc.) voor terug hebben [ook wel: in natura sponsoring].

Projectmatig / projectmanagement
1- beoogde planning.
2- beoogde resultaten (ook wel deliverables genoemd)
3- beoogde effecten.
4- opdrachtgever (OG)
5- opdrachtnemer (ON)

Ventures / start-ups
1- venture
2- high tech start-up
3- Venture capitalist
4- Venture catalist.

Governance structuren
1- Eenmanszaak
2- VOF
3- BV (besloten venootschap)
4- NV (naamloze venootschap)
5- CV
6- Stichting
7- Vereniging

Kijk ook wat Harold Van Garderen van TOP innosense voor definities gebruikt.

PS natuurlijk is de serie Innovatie-Management en specifiek deze begrippenlijst interessant in het ligt van het concept Nederland Innovatieland 3.0 #NLI30.

"Michael Pollan on Food rules" voor als je een uurtje niets te doen hebt

Geplaatst in food, foodlog4 reacties

Zelf vind ik Pollan (o.a. Omnivore’s Dilemma) sympathiek, maar tevens vaak wat extreem, hij is wat mij betreft wel erg anti-industrie. Ook is hij een onrealistisch romanticus, Fresco is daar terecht kritisch over. Maar hij kan tevens wel mooi verhalen vertellen. Ook zijn stelling dat we voedsel weer als voedsel moeten gaan zien, spreekt mij wel aan. Pollan komt overigens regelmatig voorbij op Foodlog (link1, link2).

Zijn basis regels zijn:
1. Eat real Food (Don’t eat food that is advertised on TV)
2. Not too much (en ook niet teveel ingredienten, 5 is max!)
3. Eat (mostly) plants

Zelf vind ik dat vlees/eiwit wel degelijk ook erbij hoort (gelukkig zegt Pollan dat ook). Liever weer wat meer eiwit en vet, dan nog meer koolhydraten en suikers. Groente is okay, maar pas op met teveel fruit. In fruit zit gemiddeld evenveel suiker als in Coco-Cola (al is HFCS wel slecht denk ik (Liesbeth gaf terecht via twitter aan dat HFCS niet in NL cola zit, wel gewoon glucose)) Het leukste advies van Pollan in onderstaand filmpje is “eat as much junk food as you want, as long as you make it yourselve”.

Mocht iemand zich een uurtje vervelen, hieronder een lezing van Pollan, “Michael Pollan on Food Rules: An Eater’s Manual” (Flora.tv, 23-1-2010):

http://fora.tv/embedded_player

Zeg het Tim Berners-Lee en Ton Zijlstra na: Raw Data Now!

Geplaatst in Innovatie 2.0, innovatie management, kennismanagement1 reactie

Ton Zijlstra van interdependend thoughts is een ambasadeur van open data (zie zijn post van zijn eigen blog hieronder). Nog specifieker hij staat voor Open Raw Data. Ik deel zijn oproep 100%, alle ruwe data (mits niet privacy gevoelig) door de maatschappij (=overheid en overheidsorganisaties) zouden volledige vrij en gratis beschikbaar moeten zijn. Deze oproep lijkt op die van Herbert Blankenstein over de publieke omroep, en van mij zelf in het kader van Nederland Innovatieland 3.0.

Ton Zijlstra –zie zijn slides op slideshare-werkt aan projecten rondom open data en open raw data, zijn stelling is dat alle data van onze overheid volledig gratis en voor niets op het web gezet zou moeten worden. Dus alle data van het kadaster, die van CBS, CBP en alle andere overheidsorganisaties. Zelf vind ik dat alle onderzoeksrapportages van TNO en WUR en alle onderzoeken doe door onze overheid zijn uitbesteed bij derden (als opdracht) ook volledig geopenbaard moeten worden (#NLI30). Herbert vindt dat we alle programma’s die door de publieke omroep zijn gemaakt met belastingcenten vrij op het web gezet moeten worden, zodat we kunnen kijken wanneer wij dat willen.

In alle gevallen volgen we een heel simpel principe. Van reeds door de maatschappij/overheid betaalde informatie en (ruwe) data betekent dat deze ook het eigendom is van de maatschappij. En eigendom van de maatschapppij betekent dat de informatie en data ook gratis beschikbaar moeten zijn voor prive personen, bedrijven en organisaties. Deze laatste groep mag hiermee dan doen wat ze willen.


Zeg het voort : Open Data & Raw Data Now!

http://video.ted.com/assets/player/swf/EmbedPlayer.swf

Open Data Nederland
Zou het niet prachtig zijn als we al publieke overheidsinformatie en databestanden als burgers op een effectievere manier kunnen benaderen? Zodat we er vervolgens toepassingen bij kunnen maken die voor onszelf en anderen nuttig en bruikbaar zijn? Dat is de achtergrond van een gepassioneerd verhaal als dat van Hans Rosling tot tweemaal op de TED conferentie hield (video 1, video 2), dat hij vervolgens op Gapminder vorm gaf. Dat is ook de reden dat de Britse overheid de site Show Us a Better Way in het leven riep, om ideeën te verzamelen rond hergebruik van overheidsdata. We hebben tenslotte zelf betaald voor het verzamelen van de gegevens, en ze zijn openbaar, dus waarom kunnen we er niet zelf ook op een nuttige manier gebruik van maken?

Dat zou inderdaad prachtig zijn, en daarom heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken mij en James Burke van Lifesized gevraagd in de komende 3 maanden enkele aansprekende voorbeelden van overheidsdata op een verantwoorde manier te ontsluiten voor het bredere publiek (met een API, eenvoudige tools, en goede voorbeelden). Tegelijkertijd brengen we het Nederlandse ‘landschap’ van mogelijk te ontsluiten databronnen bij de overheid, de daarbij betrokken overheden en personen, in kaart, samen met de ideeën, wensen en behoeften die er over data-ontsluiting al onder de burgers leven. Ook komt er een handreiking voor ambtenaren over hoe overheidsinformatie op een goede manier kan worden ontsloten. Dit alles in het kader van het bredere programma Open Overheid.

Wat zou jij willen dat er aan gegevens beschikbaar was, zodat je die kunt hergebruiken in je eigen mash-ups? Of wat zijn toepassingen die je graag zou zien, waarvoor openbare gegevens van de overheid bruikbaar zijn, als ze maar in het juiste format beschikbaar waren? Welke ideeën heb je zelf over hoe overheidsdata beter gebruikt kan worden? Welke voorbeelden ken je al die je erg aanspreken? Dat zou ik graag van je horen. Ik hoop namelijk dat we ook zichtbaar kunnen maken dat er wel degelijk behoefte is aan goed toegankelijke databronnen bij de overheid.

Heb je zelf tips, ideeën, of opmerkingen bij dit project? Laat het me dan vooral horen! Reageer op deze blogposting, of stuur me een e-mail.

3 reacties hier en 0 reacties elders | permalink
(door Ton Zijlstra op January 13, 2009 11:16 AM)

Nederland als groot agrobusiness park: meer productie van AGF, kringlopen sluiten en het diervriendelijkst

Geplaatst in foodlog, mest2 reacties

De duurzame conventionele varkensboerderij van mijn geadopteerde ondernemer.

Twee weken geleden ben ik bij mijn geadopteerde veehouder geweest (wie volgt mijn voorbeeld?). Het was bij Annechien een fantastische dag. Veel respect op de manier hoe ze met haar beesten omgaat. Het is een behoorlijk geintegreerd bedrijf waar de fokzeugen en de vleesvarkers in hetzelfde bedrijf zitten. Dit zorgt voor een verlaagde kans op dierenziekte; maar vooral belangrijk is dat er vrijwel geen stress is aangezien de biggen niet vervoerd hoeven te worden.. Annechien heeft zg comfort stallen, dat zijn stallen waar veel van de varkens vrij kunnen rondlopen met meer ruimte dan wettelijk nodig is (een ster vd dierenbescherming). Alleen buitenlopen is er niet bij, wat mij betreft is dat ook niet nodig, daar dat alleen maar de risico’s op de verspreiding van dierenziektes verhoogd.

Daarnaast kweek ze zelf graan voor haar varkens, en komt een groot gedeelte van het voer (=bierborstel) van een reststroom uit de bierindustrie. Verder heeft Annechien een mestvergistingsinstallatie waarin methaan gemaakt wordt. Met het methaan wordt een WKK centrale gevoed; resultaat is bijna 600 kW energie (85% gaat terug naar het stroomnet) en bijna 700 kW warmte op 80 tot 95oC (o.a. voor de stallen en de verwarming van haar huis; spijtig genoeg is er wel wat warmte over). Kortom Annchien heeft een geïntegreerd modern en duurzaam bedrijf. Kan het beter? Vast wel, en dat is dan ook de uitdaging waar we samen onze tanden in gaan zetten. Stap 1 is om in kaart te brengen hoe de complete massa en nutrientenbalans eruitziet van haar bedrijf. Ook ga ik nog vragen of ik van de zomer een weekje stage mag lopen bij haar. To be continued.

Hoe denken de Nederlanders?
En toch is de houding van de gemiddelde Nederlander rondom de ‘intensieve’ veehouderij niet al te positief. Afgelopen week kwam daarbij ook nog eens een pamflet, en wel van een paar honderd professoren. Wat ik er zelf -inhoudelijk en vanuit communicatie- van vind, is te lezen op Foodlog. De professoren denken dat de veehouders en vleesindustrie per definitie slecht is. Eigenlijk adviseren ze dat deze sector dus maar afgebouwd moeten worden. Wat gaat er dan gebeuren? Europeanen gaan echt niet minder vlees eten per persoon (misschien op termijn 10-20% minder). Kortom de productie verplaatst -als we dat onzalige voorstel mogen volgen- naar Oost Europa of wellicht zelfs naar Brazilië (lekker goed voor de FoodMiles). En alle goede investeringen dan, die al reeds in de sector zijn gedaan? In Nederland zijn wee echt al best diervriendelijk (al kan het altijd beter), ASG/WUR heeft de laatste jaren alle onderzoeken naar dier en milieuvriendelijke houderijssystemen uitgevoerd. Dus aan kennis ontbreekt het ons niet. En onze havens Rotterdam en Amsterdam zijn ook gewoon lekker dichtbij. In het kader van de foodmiles zouden we het transport van dit soort bulkproducten naar de rest van Europa (via de boot!) prima kunnen beperken door gewoon al dit diervoer gelijk op te laten eten door onze varkens, geiten, koeien en kippen. Kortom alleen maar argumenten om de vee-sector in Nederland te willen blijven houden.

Is dan alles goed of zijn er toch nog wat uitdagingen? Ja natuurlijk zijn er nog uitdagingen.
– we hebben netto nog steeds een mestprobleem. Met name de mest die uitspoelt in de bodem.
– we importeren grootschalig diervoeding en dus fosfaat (waar een tekort van dreigt) en N, K.
– de nederlandse veehouders zijn niet super rijk en de prijzen zijn relatief laag. Dus veel geld om te investeren is er niet. (maar als maatschappij zijn we wel rijk genoeg).

Nu ik een echte varkenshouder heb geadopteerd, ben ik meer dan ooit aan het nadenken over het eetsysteem in Nederland. Ik geloof zelf al een tijdje niet dat we als land alleen maar van diensten kunnen leven. Ook het ‘echte’ productiewerk zou ik daarom graag behouden in Nederland. De agri-sector speelt daarbij ook op langere termijn een rol, mits we nu een heldere visie neerzetten en beleid daarop gaan maken en volgen. Automatisch krijgen we daar dan ook de agri-food kennis- en innovatiesector bij, met ook plek voor machinebouwerr. En alle deze sectoren kunnen producten blijven exporteren naar de rest van de wereld, wat weer goed is voor onze handel en transport. Wel moeten we samen dan een positieve en geintegreerde toekomstvisie geven. Want alleen positieve visies inspireren, wat is mijn persoonlijke visie? Nederland als een groot geintegreerd agrobusinesspark gaan inrichten, waar voedsel op een duurzame manier wordt gemaakt voor een groot gedeelte van Europa.

Slides Fosfaathttp://static.slidesharecdn.com/swf/ssplayer2.swf?doc=slidesduurzaamheid-100516072241-phpapp01&stripped_title=slides-fosfaat

Nederland als een groot agrobusinesspark.
Mijn visie is dus: Nederland wordt in de toekomst juist nog meer dan nu de voedingshotspot van Europa. Maar wel een voedingshotspot die nog duurzamer wordt. Nog meer productie? En de prijzen zijn al zo laag, en we hebben al een mestoverschot. Ja, we hebben inderdaad – vind ik- de plicht om de mestkringlopen te gaan sluiten (desnoods door ook een forse extra belasting op kunstmest in te voeren). Maar de oplossing was volgens de professoren toch juist minder vleesproductie? Volgens mij is dat heel erg onverstandig, het leidt alleen maar tot een verplaatsing van de veehouderij naar buiten Nederland. Mijn oplossing is juist om veel meer AGF te gaan verbouwen (ongeveer 50% meer) om de eigen mest overschotten te kunnen absorberen. De AGF-sector is overigens al een eind op weg, maar het kan sneller. En sneller duurzamer is juist iets dat de sector zelf proactief zou kunnen oppakken.

50% meer AGF betekent dat we met een gelijkblijvende veehouderijsector, geen mestoverschot meer hebben. Nederland wordt dan in deze visie eigenlijk een groot agrobusiness park. Alle reststromen uit de voedselverwerkende industrie worden verbruikt, import van kunstmest is niet meer nodig en tevens kunnen we bijna 100 mijoen Eupeanen gaan voeden. Juist deze grootschaligheid biedt ook technologisch en economische perspectieven om een volledige cradle-2-cradle sector te worden. Fantastisch toch? En natuurlijk gaan alle betrokken actoren er voor zorgen dat onze dieren ook in de intensieve veehouderij minimaal op het niveau van een comfortclass zit. Diervriendelijkheid wordt gewoon een randvoorwaarde net zoals voedselveiligheid een randvoorwaarde is, daar praten we ook niet meer over. Dat doen we gewoon. Als tevens alle 8000 varkensboeren ook nog eens per bedrijf 0,5 MW electra maken, dan vergroenen we ook het energie-systeem. (totaal 4000 MW, is 4000x3600x24x357 MJ = 123.033.600.000.000.000 = 123 PetaJoule is ongeveer 10% van onze energiebehoefte in Nederland, en nog groen ook). Alleen maar kansen dus.

Mijn suggesties richting LTO, LNV, PT en de individuele veehouders zijn dan ook:
1- Niet meegaan in de negatief stemming makende sfeer van de 200 professoren en Roos Vonk. Het stuk rammelt inhoudelijk en biedt weinig concrete aanknopingspunten. Als je reageert is dat altijd defensief.
2- Kom met het postieve verhaal. Meer AGF en volledige kringloopsluiting, en diervriendelijk. Kortom Nederland als een groot agrobusinesspark. Maar wees wel realistisch, dit is een 10-15 jaar programma.
3- Geef met zoveel mogelijk voorbeelden aan, dat de dierhouderij als het gaat om diervriendelijkheid haar huiswerk doet, en op de goede weg is. Nederlandse veehouders zijn niet vergelijkbaar met USA mega-stallen. De intensieve veehouderij committeert zich eraan om binnen 10 jaar alle veehouderij systemen minimaal 1 ster vd dierbescherming te laten zijn.
4- Herkenbaarheid van de agri-producten moet op niveau van consumenten sterk worden vergroot. De boercode / kijk of het klopt kan daarbij helpen. Hang de stallen vol met webcams en laat het maar gewoon zien. De uitdaging is om Vion et.al. en de supers te overtuigen. Maar kom wel allemaal ook van je erf af om dit aan je omgeving te laten zien.
5- LTO, ZLOT en de Productschappen ondertekenen een convernant (1) gezamenlijk plicht om de mestkringloop te sluiten, (2) binnen 10 jaar geen kunstmest voor de AGF sector in Nederland. Wat mij betreft wordt dit een addendum op het lopende Verduurzamingsconvenant.
6- Start technologische ontwikkeprogrogammas op rondom (1) mestscheiding en mestopwaardering tot kunstmest, (2) hoe kunnen we fosftaat uit pies en poep halen (van mens en dier). Wel dienen deze projecten gericht op grootschalige demonstraties. Liever geen papier verschuiven, de theoretische kennis is er, nu alleen nog op een goede manier gaan toepassen.

Een paar meer gewaagde suggesties (al staan er hierboven ook wel een paar omstreden voorstellen).
7- De veehouderij sector zou juist kunnen gaan samenwerken met de opkomende bedrijven die vleesvervangers gaan maken. Samen ook in de toekomst ervoor zorgen dat Europa op een duurzame manier eiwitten kan blijven consumeren (als halve paleo aanhanger lijkt me dat wel zo gezond 🙂 ). Dat is de uitdaging. Veehouderij verplaatsen naar Brazilie of Oost Europa is eigenlijk stof onder het tapijt vegen.
8- Het Canadese systeem binnen Europa introduceren. Melk en vlees (en overige bulkproducten) worden verkocht aan een Board in handen van de oveheid. Deze betaald een kostprijs uit aan de boer. Overschotten zijn er niet in Canada, omdat vraag en aanbod afgestemd wordt door de board, doormiddel van Quota, die ze naargelang de vraag kunnen korten of verruimen.
9- Toch maar het eten van vlees een beetje ontmoedigen (1 dagje minder per week?). Dit kan wellicht door de BTW te verhogen naar 19% (en eventueel netzoals bij Benzine een accijns in te voeren).
10- We gaan per continent bijhouden hoe de P,K,N balans in elkaar zit. Stel Europa importeert veel diervoer (en dus P, K, N) en exporteert weinig voedsel naar Zuid Amerika, dan moeten we Zuid Amerika gaan vergoeden voor deze netto import van ‘atomen’. Ook de multinationals zouden aan dit systeem moeten meedoen.
11- i.p.v. suggestie 8, gaan we een electronische schermenhandel invoeren. Een beetje vergelijkbaar met de oude veiling klok.
12- Als we nu algen gaan laten groeien bij rioolwaterzuiveringsinstallaties en deze algen voeren aan gesloten viskwekerijen. De algen eten de P, K, N uit onze poep en plas op. De vissen weer de algen en wij weer de kweekvissen (maar dan wel graag zonder medicijnen!). Dit is dan een win-win We sluiten ook deze kringloop, en we gaan en passant zorgen dat we de overbevissing van de wereldzeeën minimaliseren.

Ik zal maar eindigen met de enige managementregel die ik dagelijks probeer toe te passen: Alles wat je aandacht geeft dat groeit. Zullen we samen aandacht gaan geven aan de visie “Nederland een groot duurzaam Agrobusinesspark”? Ik wordt er al blij van! Adopteer een boer, tuinder of veehouder, zou ik zeggen. En draag tevens een positieve toekomst uit voor deze sector en de toekomst van Nederland. Alleen een positieve visie gaat ervoor zorgen dat we zullen gaan bewegen. Focus op dat wat nu niet goed gaat, zorgt er alleen maar meer voor dat actoren op hun huidige positie blijven zitten (hakken in het zand). En dat is juist niet wat we nodig hebben als we echt ons eetsysteem verder willen gaan verduurzamen. De toekomst kan echt heel mooi zijn.

Aanvulling 16 mei 2010
Enkele slides over fosfaat heb ik op slideshare gezet. Op foodlog komt Jopie met de opmerking dat we juist 20% minder vlees zouden moeten produceren 🙂 .

Aanvulling 27 mei 2010
Mijn stukje over de fosfaatkringloop is inmiddels op Foodlog geplaatst met de fraaie titel “Zolang we poep en pies wegspoelen, hoeven we ook niet biologisch te eten“. Worldmapper is blijft ook interessant. Alle fosfaat data staat verzameld op F4I.

Aanvulling 30 mei 2010
Annechien heeft op het AGD een stukje geschreven over haar confrontatie met Femke Halsema. Ik moet zeggen, dat ook ik vond dat Halsema niet zo sympathiek overkwam. De varkens van Annechien zijn echt wel even gelukkig als ‘biologische’ varkens. Maar zal Halsma wel eens op een grote biologische boerderij geweest zijn?

Aanvulling 31 Juli 2010.
ViN heeft weer eens de aandacht in NOVA met het rapport “Kiloknallers op hongerdieet“. Annechien laat weer eens op een fantastische manier haar boerderij zien. De uitzending is hier te vinden.

Aanvulling 9 juni 2012
Mijn berekening hierboven wellicht een beetje te positief. De energieproductie ligt eerder in de orde grootte van 4-8%. Maar dat is nog steeds veel. Een gemiddelde Nederlander gebruikt ongeveer 6,8kW per persoon x 16.000.000 Nederlanders is 108.800.000 kW = 108800 MW. Varkensboeren kunnen samen 4000 MW maken, kortom 4% van de Nederlandse behoefte. Nu wordt er ook nog 4000 MW aan warmte (warm water) in een WKK gemaakt. Ook daar kan je mooie dingen mee doen. Bijvoorbeeld producten drogen…. Dit is de denklijn bij TOP b.v. 😉 Meer over duurzame energie is hier te vinden.

Nederland Innovatieland 3.0 – Innovatiekronkel G.B. (deel 1b)

Geplaatst in innovatie managementEen reactie plaatsen

Versimpeling ** van ons huidige innovatiesysteem wordt een belangrijke uitdaging van het Nederland Innovatieland 3.0 (er volgen nog meer delen in de komende maanden). #NLI30 is ook bekend bij vriendenvanwetenschap, al hebben ze nooit iets van zich laten horen (ik ben overigens wel een vriend van de wetenschap 😉 ).

G.B. Heeft afgelopen jaar een schema gemaakt dat aardig in de buurt komt van ‘hoe het zou kunnen zijn‘. Het schema had ik eerder gezien en dook weer op in de groep NL Innovatie op LinkedIn. Wat zijn de elementen in zijn voorstel? (1) een loket, (2) meer lenen en minder geven, (3) snelheid in het proces brengen. Het schema is het bekijken waard zou ik zeggen. Wie o wie geeft een reactie?

Daarnaast is De Gids Startkapitaal 2008 – Handleiding voor nieuwkomers op de kapitaalmark. zeker het moeite waard van lezen. De gids is geschreven door Nils de Witte (ook #CoT lid). De discussie over het kapitaalsysteem staat hier.

Ten slotte, een heel interessante discussie over VC (nut en onzin) en de type VC’s die er zijn, is te vinden vanaf pagina 11, in de lijn “nrc.nl – Economie – Innovatieplatform is mislukking”
En in de nieuwe lijn met de titel “Oude en nieuwe NL kapitaalmarkten (excl. bancair geld)“

** en ontvlechten natuurlijk (link1 en link2)

En dan nog een knip-plak reactie van Ronald.

Na een aantal jaar een innovatieve startup in Nederland uit de grond te hebben getrokken, herken ik veel van wat in deze discussie gezegd wordt. Maar met veel ben ik het ook absoluut niet eens 😉

Wat Nederland mee heeft:
– een fijne directe en informele cultuur. Daar hebben we het in het verleden het ver mee geschopt, en als we ons best zouden doen, kunnen we hiermee ook weer heel ver komen.

– Medewerkers: ik heb nooit een probleem gehad de beste mensen aan te trekken. Blijkbaar zijn er genoeg goede mensen die het aandurven bij een startup te gaan werken.

– Afzet markt: Zowel in Nederland zelf als in buitenland nooit een probleem geweest. Het voordeel van NL is, is dat het zo klein is, en je wel het buitenland mee moet nemen wil je wat bereiken. Aan de andere kant: Nederland is 2x zo groot als de Bay Area, wat ook (met een beetje goede wil) gezien kan worden als thuismarkt voor veel Silicon Valley startups.

Waar ik niet op zit te wachten:
– een faciliteiten centrum, hotel met “inspirerende werkplekken”. Startups weten elkaar te vinden. Of het nu bij YesDelft is of via STIKK (wat staat voor Startups In een Kut Klimaat, heel veelzeggend), dat lukt allemaal wel. Alsjeblieft geen goedbedoelde “jong en dynamische” fysieke werkplekken ofzo. Als je een fysieke lokatie wilt, begin dan een espressobar op een plek waar veel entrepreneurs samenkomen, naar voorbeeld van Coupa Café in Palo Alto of Sightglass in SF.

– consultants, facilitators, coaches en alle andere goedbedoelde hulp. Er zijn geen entrepreneurs in Nederland waar we wat van kunnen leren. Alleen duur betaalde mensen met vage BS verhalen. Daar heb je niks aan. Wil je wat leren, volg de entrepreneurship programs van MIT-Sloan of Stanford.

– samenwerkingsverbanden en subsidies. Nog zo’n polder term. “in je eentje kun je als MKBer natuurlijk niks” hoor ik van EZ zo vaak. Los dat ik MKBer een scheldwoord vind, kun je als startup natuurlijk wel heel veel in je eentje. Wat denkt EZ? Dat Google (om maar iets te noemen) in een consortium is ontwikkeld met hulp van grote bedrijven? Blijkbaar wel, want daar sturen alle subsidies op aan (met uitzondering van de WBSO, die naar mijn mening weliswaar bescheiden, maar wel degelijk bijdraagt aan innovatie).

Maar waar ik vooral op ben stukgelopen de afgelopen jaren, zijn simpelweg de regels en wetten in Nederland, die vooral gemaakt lijken te zijn voor handelsbedrijven (import/export) en uurtje-factuurtje bedrijven.

Als innovatieve startup zijn wij tegen echt de meest idiote dingen aangelopen. Zonder in detail te willen vallen, kan ik wel vijf tot 10 punten opnoemen waar wetten en regels in de weg zitten. Ze variëren van klein tot ernstig belemmerend.

Mijn visie voor NL is een land waar startups met niets iets op wereldschaal kunnen neerzetten (zoals TomTom). In hun eentje. Zonder subsidies. Zonder consultants en creativiteitscoaches.

Jammer genoeg lijkt de ambitie in Nederland nu meer te zijn: beetje verbeteren, maar niet te veel, want dat bedreigd de status quo. Dat klopt op zich, maar de status quo wordt ook bedreigd door buitenlandse startups uit de VS, uit Israel, uit Shanghai en uit London (waar het beter geregeld is). Nederland heeft veel te verliezen: In NL zitten relatief veel in een ‘vorige generatie’ innovatieve bedrijven zoals Shell en Philips. De eerste stap is erkennen dat het niet erg is de status quo te doorbreken. “Geeks Kill Industries” zei de editor van Wired UK laatst in een presentatie. En dat is goed. (Tenzij als je voor Philips werkt)

Willen we de kant op gaan van startups die op wereldschaal iets betekenen, zullen we moeten beginnen de wetten en regels aan te passen die nu in de weg zitten.

(zo, dat lucht even op) 🙂

Worldmapper – import en export van voedsel

Geplaatst in foodEen reactie plaatsen

Zonet heb ik een korte internet tip gekregen die ik graag wil delen. Ik zit een kwartiertje te spelen op de site worldmapper.org. De data is niet helemaal uptodate, maar illustratief zijn de plaatjes wel. Hieronder de plaatjes van export van groente en vlees. Veel kijkplezier. Naast de data van Worldmapper is ook de data van Gapminder – Agriculture de moeite waard (wel nog een beta).

De directe verwijzingen naar food (dat scheelt weer wat zoeken, er is ook een index) staan hieronder (full detailed pdf-jes zijn ook beschikbaar via de site):
– Import van vlees & export van vlees
– import van vis & export van vis
– import van fruit & export van fruit
– import van groente & export van groente
– import van zuivel & export van zuivel
– import van ander voedsel & export van ander voedsel.

Export van groente

Export van vlees

Natuurlijk moeten we wel eerlijk zijn. In het ene land wonen ook gewoon meer mensen dan in het andere land (density). dit geeft een extra vertekening. Hieronder staat de wereldkaart als deze vervormd wordt naar inwoners per vierkantekilometer.

Nog meer bronnen die interessant zijn:
– link reactie Wouter op foodlog
– mineralenstromen in Nederland
– De Databases van de FAO.
– wereldwijde fosfaat stromen en wereldwijde reserves. (en de discussie op Foodlog en ook hier op foodlog)
– en dan een adviesstuk uit 2009
– een erg goed rapport van STOWA over fosfaat.
– proefschrift over fosfor-balansen.

De stikstofbalans over Nederland (2007) ziet er als volgt uit:

De fosforbalans over Nederland (2007) ziet er als volgt uit:

Aanvulling d.d. 31 juli 2010
Veel meer informatie over agrihandel, nutriënten etc. is hier te vinden.

Nederland Innovatieland 3.0 – Introductie (deel 1)

Geplaatst in CoT, Innovatie 2.0, innovatie management1 reactie

Afgelopen november heb ik enkele stukken -het gaan er uiteindelijk 9 worden- geschreven over innovatiemanagement. In 2009 heb ik meerdere lezingen gegeven over dit onderwerp en specifiek ben ik ingegaan op het innovatiebeleid in Nederland. Ook wordt sinds bijna twee jaar de discussie (en oplossingen!) op de LinkedIn groep Innovatie 2.0-Community of Talents gevoerd (#CoT) ).

Ik ben over het huidige beleid namelijk niet zo tevreden (al gaan er zaken heus wel goed; het is niet allemaal slecht). Ook ben ik behoorlijk kritisch over de rol van TNO, DLO/WUR (link1 en link2) en de manier waarop vele universiteiten de ‘ondernemende universiteit’ uithangen. Ook zijn inmiddels de brede heroverweging van de ambtelijke werkgroepen met hun rapportages gepubliceerd (8. innovatie en onderzoek). Met pasen gaf ik aan daar nog op te willen reageren, maar ik heb nog geen tijd gehad om een stukje te schrijven.

De vraag is natuurlijk wat dan het alternatief is. Het alternatief is in mijn ogen een concept wat ik noem Nederland Innovatieland 3.0. De essentie is dat ik sterk onderscheid maak tussen innoveren en tussen het doen van onderzoek. Dit zijn verschillende takken van sport (zie link). In een van de volgende delen ga ik uitvoerig in op dit concept.

Laten we nu eerst eens bekijken hoe de huidige situatie in financiële termen in elkaar zit. Onderstaand plaatje komt uit een rapport “Nederland 2020, terug in de top 5” van het Innovatieplaform. Het Innovatieplatform heeft enkele goede rapportges gemaakt, maar verder niet zo heel veel gepresteerd (lees ook het boek van Frans Nauta “Het innovatieplaform“, als de helft waar is, dan is dat al schokkend)

Het is kortom een behoorlijk complex landschap waar heel veel geld in omgaat. Het zou interessant zijn om ook in dit plaatje alle decentrale initiatieven van provincies en gemeenten in kaart te brengen. Vandaag stond in de NRC een kritisch stuk over het innovatiebeleid in Nederland. Een van de grotere problemen die ik zie, is dat we teveel een polder-maatschappij hebben gericht op de middenmoot, en dat we te weinig durven te kiezen. Gevestigde belangen (TNO, DLO, Universiteiten, Philips, Unilever, Shell) hebben een heel grote vinger in de pap (zie ook de tabel hieronder over de financiering van de grotere kennisinstellingen in NL. **). Daar tegenover staan veel politici en beleidsambtenaren wiens kennisniveau rondom innovatiemanagement niet al te groot is (en voor deze groep mensen heb ik dus de serie over innovatiemanagement geschreven).

Een volgende keer ga ik als onderdeel van deze serie schrijven over:
– Nederland Innovatieland 3.0 (ik wil een innovatieland en niet een kenniseconomie)
– Een reactie geven op de brede heroverweging
– Waarom ik van mening ben dat in onze nieuwe maatschappij TNO en DLO een beperkte rol hebben.
– Het belang van design doing (Harold van Garderen : practice what you preach)
– Waarom innovatie meestal van buiten komt

** ik twijfel over de correctheid van deze cijfers. in de praktijk worden semantische spelletjes gespeeld, subsidies worden bijvoorbeeld meegeteld bij inkomsten vanuit de Markt. Voor TNO ziet de begroting er ruwweg als volgt uit (1) 200 miljoen directe middelen, (2) 200 miljoen subsidies (EU, EZ, regio), (3) 100 miljoen via opdrachten overheid, (4) 100 miljoen via opdrachten vanuit het bedrijfsleven. De inkomsten van WU (lees ook het artikel in de Resource – DLO en Markt & het artikel Wagenigen zinkt) zijn als volgt:

Aanvulling d.d. 5 mei 2010
Zie ook de lopende discussies op linkedin (link1, artikel NRC & link2, discussie WdH) en lees ook het artikel van Ronald van Raak (SP, niet mijn persoonlijke kleur) eens na. In het stuk van Raak staan een paar zeer goede opmerkingen, die zeker ook relevant zijn voor Nederland innovatieland 3.0.

Aanvulling d.d. 7 mei 2010
Op pagina 5 van de discussie over het NRC artikel staat een lange reactie van mij:

Nederland Innovatieland 3.0 *
– we gaan weer onderscheid maken tussen innovatie (iets nieuws succesvol op de markt zetten) en onderzoek (analyseren hoe iets in elkaar zit). Innovatie is een taak van ondernemers en bedrijven. ******
– economisch gezien heb ik liever een innovatie-land (levert geld en werkgelegenheid op) dan een kennisland (want kost vooral geld). Let wel, minder dan 5% van de kennis komt uit NL, de rest uit de rest van de wereld. Jan Wouter geeft terecht aan dat er verschillende arena’s zijn. **
– Liever search dan research. Het wiel opnieuw uitvinden is (maatschappelijk en zakelijk) dom.
– Universiteiten gaan stoppen met derde geldstroom onderzoek. Eerste en tweede geldstromen worden weer groter. Universiteiten gaan zich alleen richten op (1) fundamenteel onderzoek, (2) excellent onderwijs. Universiteiten sluiten alle advies, consultancy, ontwerp en ontwikkelings BV’s en stichtingen. Of markt OF privaat.
– al het door de maatschappij betaalde onderzoek wordt 100% weer vrij gegeven aan de maatschappij. Kortom publicatieplicht (en graag opensource, pdfje op het net). Geheimhouding is er niet meer bij.
– Octrooien van universiteiten worden openbaar geveild (taak voor agentschapNL), 30% van de opbrengst is voor de universiteit, de rest is voor de maatschappij.
– Kennisinstellingen (TNO ***, DLO) gaan 100% privaat ZONDER basisfinanciering van de overheid. (uitgezonderd de onderdelen met een 100% maatschappelijke functie).
– we gaan kennis en innovatie als een ‘markt’ zien (uitgezonderd onze universiteiten). Het creëren van een level playing field is daarbij essentieel. Lees vooral Cie Cohen “markt en Overheid”. hybride organisaties zijn two-face monsters ****
– Onderzoeksopdrachten die de overheid uitgevoerd wil zien worden, worden openbaar aanbesteed (onderzoek is nu nog uitgesloten van Europese aanbestedingsregels). En dat geldt dan ook voor LNV 🙂 *****
– elk bedrijf (groot of klein) krijgt een subsidieplafon van bijvoorbeeld maximaal 3.000.000 per jaar.
– Veel kleine projecten i.p.v. een paar grote. Liever 10x 500k dan 1x 5.000k.
Vervolg …..
– meer lenen en minder geven (=subsidie). Een lening die omgezet wordt in een gift bij het behalen van doelen is ook mogelijk. En graag concrete tastbare doelen (papier is (te) geduldig).
– Overheden gaan meer als (risiconemende) launching costumer optreden. (zie ook de discussie hier op linkedin van een jaar gelden).
– Grote innovatiepatforms e.d, lopen m.b.t. thema’s altijd achter de feiten aan. Innovatie is per definitie een ongrijpbaar en onstuurbaar proces (vergelijk het met de biologie en Darwin; “de best aangepaste overleeft”).
– We gaan over tot 1 centrale subsidie-instantie (AgentschapNL). Nederland is klein (en een grote regio), subsidiesverstrekken is een specialisme. Gemeentes en provincies gaan dus stoppen met deze activiteiten (of besteden het proces volledig uit bij AgentschapNL).
– We gaan ons realiseren dat de kennis nu in de maatschappij zit. Experts zitten bij bedrijven, en al lang niet meer per definitie bij universiteiten en kennisinstellingen. (zie ook een eerder discussie hier op linkedin).
– Design Doing. Practice what you preach (met dank aan Harold)
– de situatie van de kennis en innovatiesector is vergelijkbaar met die van de publieke omroepen. Op papier ziet het er leuk en vriendelijk uit, in de praktijk werkt het totaal niet. *******

Een volledig pamflet is in de maak. Het roer moet om!

* http://wdeheij.blogspot.com/2010/05/nederand-innovatieland-30-introductie.html
** http://www.managementboek.nl/boek/9789027423351/innoveren_-_begrippen_praktijk_perspectieven_theo_groen
*** http://wdeheij.blogspot.com/2009/10/de-kapper-en-tno.html
**** http://www.hybrideorganisaties.nl/publications/overzicht-discussie-markt-en-overheid
***** LNV kan overigens wat mij betreft worden opgeheven.
****** http://wdeheij.blogspot.com/2010/03/waarom-het-ene-onderzoek-niet-het.html
******* http://wdeheij.blogspot.com/2010/01/herbert-blankesteijn-in-het-zonnetje.html