Categorie: foodlog

Nederland als groot agrobusiness park: meer productie van AGF, kringlopen sluiten en het diervriendelijkst

Geplaatst in foodlog, mest2 reacties

De duurzame conventionele varkensboerderij van mijn geadopteerde ondernemer.

Twee weken geleden ben ik bij mijn geadopteerde veehouder geweest (wie volgt mijn voorbeeld?). Het was bij Annechien een fantastische dag. Veel respect op de manier hoe ze met haar beesten omgaat. Het is een behoorlijk geintegreerd bedrijf waar de fokzeugen en de vleesvarkers in hetzelfde bedrijf zitten. Dit zorgt voor een verlaagde kans op dierenziekte; maar vooral belangrijk is dat er vrijwel geen stress is aangezien de biggen niet vervoerd hoeven te worden.. Annechien heeft zg comfort stallen, dat zijn stallen waar veel van de varkens vrij kunnen rondlopen met meer ruimte dan wettelijk nodig is (een ster vd dierenbescherming). Alleen buitenlopen is er niet bij, wat mij betreft is dat ook niet nodig, daar dat alleen maar de risico’s op de verspreiding van dierenziektes verhoogd.

Daarnaast kweek ze zelf graan voor haar varkens, en komt een groot gedeelte van het voer (=bierborstel) van een reststroom uit de bierindustrie. Verder heeft Annechien een mestvergistingsinstallatie waarin methaan gemaakt wordt. Met het methaan wordt een WKK centrale gevoed; resultaat is bijna 600 kW energie (85% gaat terug naar het stroomnet) en bijna 700 kW warmte op 80 tot 95oC (o.a. voor de stallen en de verwarming van haar huis; spijtig genoeg is er wel wat warmte over). Kortom Annchien heeft een geïntegreerd modern en duurzaam bedrijf. Kan het beter? Vast wel, en dat is dan ook de uitdaging waar we samen onze tanden in gaan zetten. Stap 1 is om in kaart te brengen hoe de complete massa en nutrientenbalans eruitziet van haar bedrijf. Ook ga ik nog vragen of ik van de zomer een weekje stage mag lopen bij haar. To be continued.

Hoe denken de Nederlanders?
En toch is de houding van de gemiddelde Nederlander rondom de ‘intensieve’ veehouderij niet al te positief. Afgelopen week kwam daarbij ook nog eens een pamflet, en wel van een paar honderd professoren. Wat ik er zelf -inhoudelijk en vanuit communicatie- van vind, is te lezen op Foodlog. De professoren denken dat de veehouders en vleesindustrie per definitie slecht is. Eigenlijk adviseren ze dat deze sector dus maar afgebouwd moeten worden. Wat gaat er dan gebeuren? Europeanen gaan echt niet minder vlees eten per persoon (misschien op termijn 10-20% minder). Kortom de productie verplaatst -als we dat onzalige voorstel mogen volgen- naar Oost Europa of wellicht zelfs naar Brazilië (lekker goed voor de FoodMiles). En alle goede investeringen dan, die al reeds in de sector zijn gedaan? In Nederland zijn wee echt al best diervriendelijk (al kan het altijd beter), ASG/WUR heeft de laatste jaren alle onderzoeken naar dier en milieuvriendelijke houderijssystemen uitgevoerd. Dus aan kennis ontbreekt het ons niet. En onze havens Rotterdam en Amsterdam zijn ook gewoon lekker dichtbij. In het kader van de foodmiles zouden we het transport van dit soort bulkproducten naar de rest van Europa (via de boot!) prima kunnen beperken door gewoon al dit diervoer gelijk op te laten eten door onze varkens, geiten, koeien en kippen. Kortom alleen maar argumenten om de vee-sector in Nederland te willen blijven houden.

Is dan alles goed of zijn er toch nog wat uitdagingen? Ja natuurlijk zijn er nog uitdagingen.
– we hebben netto nog steeds een mestprobleem. Met name de mest die uitspoelt in de bodem.
– we importeren grootschalig diervoeding en dus fosfaat (waar een tekort van dreigt) en N, K.
– de nederlandse veehouders zijn niet super rijk en de prijzen zijn relatief laag. Dus veel geld om te investeren is er niet. (maar als maatschappij zijn we wel rijk genoeg).

Nu ik een echte varkenshouder heb geadopteerd, ben ik meer dan ooit aan het nadenken over het eetsysteem in Nederland. Ik geloof zelf al een tijdje niet dat we als land alleen maar van diensten kunnen leven. Ook het ‘echte’ productiewerk zou ik daarom graag behouden in Nederland. De agri-sector speelt daarbij ook op langere termijn een rol, mits we nu een heldere visie neerzetten en beleid daarop gaan maken en volgen. Automatisch krijgen we daar dan ook de agri-food kennis- en innovatiesector bij, met ook plek voor machinebouwerr. En alle deze sectoren kunnen producten blijven exporteren naar de rest van de wereld, wat weer goed is voor onze handel en transport. Wel moeten we samen dan een positieve en geintegreerde toekomstvisie geven. Want alleen positieve visies inspireren, wat is mijn persoonlijke visie? Nederland als een groot geintegreerd agrobusinesspark gaan inrichten, waar voedsel op een duurzame manier wordt gemaakt voor een groot gedeelte van Europa.

Slides Fosfaathttp://static.slidesharecdn.com/swf/ssplayer2.swf?doc=slidesduurzaamheid-100516072241-phpapp01&stripped_title=slides-fosfaat

Nederland als een groot agrobusinesspark.
Mijn visie is dus: Nederland wordt in de toekomst juist nog meer dan nu de voedingshotspot van Europa. Maar wel een voedingshotspot die nog duurzamer wordt. Nog meer productie? En de prijzen zijn al zo laag, en we hebben al een mestoverschot. Ja, we hebben inderdaad – vind ik- de plicht om de mestkringlopen te gaan sluiten (desnoods door ook een forse extra belasting op kunstmest in te voeren). Maar de oplossing was volgens de professoren toch juist minder vleesproductie? Volgens mij is dat heel erg onverstandig, het leidt alleen maar tot een verplaatsing van de veehouderij naar buiten Nederland. Mijn oplossing is juist om veel meer AGF te gaan verbouwen (ongeveer 50% meer) om de eigen mest overschotten te kunnen absorberen. De AGF-sector is overigens al een eind op weg, maar het kan sneller. En sneller duurzamer is juist iets dat de sector zelf proactief zou kunnen oppakken.

50% meer AGF betekent dat we met een gelijkblijvende veehouderijsector, geen mestoverschot meer hebben. Nederland wordt dan in deze visie eigenlijk een groot agrobusiness park. Alle reststromen uit de voedselverwerkende industrie worden verbruikt, import van kunstmest is niet meer nodig en tevens kunnen we bijna 100 mijoen Eupeanen gaan voeden. Juist deze grootschaligheid biedt ook technologisch en economische perspectieven om een volledige cradle-2-cradle sector te worden. Fantastisch toch? En natuurlijk gaan alle betrokken actoren er voor zorgen dat onze dieren ook in de intensieve veehouderij minimaal op het niveau van een comfortclass zit. Diervriendelijkheid wordt gewoon een randvoorwaarde net zoals voedselveiligheid een randvoorwaarde is, daar praten we ook niet meer over. Dat doen we gewoon. Als tevens alle 8000 varkensboeren ook nog eens per bedrijf 0,5 MW electra maken, dan vergroenen we ook het energie-systeem. (totaal 4000 MW, is 4000x3600x24x357 MJ = 123.033.600.000.000.000 = 123 PetaJoule is ongeveer 10% van onze energiebehoefte in Nederland, en nog groen ook). Alleen maar kansen dus.

Mijn suggesties richting LTO, LNV, PT en de individuele veehouders zijn dan ook:
1- Niet meegaan in de negatief stemming makende sfeer van de 200 professoren en Roos Vonk. Het stuk rammelt inhoudelijk en biedt weinig concrete aanknopingspunten. Als je reageert is dat altijd defensief.
2- Kom met het postieve verhaal. Meer AGF en volledige kringloopsluiting, en diervriendelijk. Kortom Nederland als een groot agrobusinesspark. Maar wees wel realistisch, dit is een 10-15 jaar programma.
3- Geef met zoveel mogelijk voorbeelden aan, dat de dierhouderij als het gaat om diervriendelijkheid haar huiswerk doet, en op de goede weg is. Nederlandse veehouders zijn niet vergelijkbaar met USA mega-stallen. De intensieve veehouderij committeert zich eraan om binnen 10 jaar alle veehouderij systemen minimaal 1 ster vd dierbescherming te laten zijn.
4- Herkenbaarheid van de agri-producten moet op niveau van consumenten sterk worden vergroot. De boercode / kijk of het klopt kan daarbij helpen. Hang de stallen vol met webcams en laat het maar gewoon zien. De uitdaging is om Vion et.al. en de supers te overtuigen. Maar kom wel allemaal ook van je erf af om dit aan je omgeving te laten zien.
5- LTO, ZLOT en de Productschappen ondertekenen een convernant (1) gezamenlijk plicht om de mestkringloop te sluiten, (2) binnen 10 jaar geen kunstmest voor de AGF sector in Nederland. Wat mij betreft wordt dit een addendum op het lopende Verduurzamingsconvenant.
6- Start technologische ontwikkeprogrogammas op rondom (1) mestscheiding en mestopwaardering tot kunstmest, (2) hoe kunnen we fosftaat uit pies en poep halen (van mens en dier). Wel dienen deze projecten gericht op grootschalige demonstraties. Liever geen papier verschuiven, de theoretische kennis is er, nu alleen nog op een goede manier gaan toepassen.

Een paar meer gewaagde suggesties (al staan er hierboven ook wel een paar omstreden voorstellen).
7- De veehouderij sector zou juist kunnen gaan samenwerken met de opkomende bedrijven die vleesvervangers gaan maken. Samen ook in de toekomst ervoor zorgen dat Europa op een duurzame manier eiwitten kan blijven consumeren (als halve paleo aanhanger lijkt me dat wel zo gezond 🙂 ). Dat is de uitdaging. Veehouderij verplaatsen naar Brazilie of Oost Europa is eigenlijk stof onder het tapijt vegen.
8- Het Canadese systeem binnen Europa introduceren. Melk en vlees (en overige bulkproducten) worden verkocht aan een Board in handen van de oveheid. Deze betaald een kostprijs uit aan de boer. Overschotten zijn er niet in Canada, omdat vraag en aanbod afgestemd wordt door de board, doormiddel van Quota, die ze naargelang de vraag kunnen korten of verruimen.
9- Toch maar het eten van vlees een beetje ontmoedigen (1 dagje minder per week?). Dit kan wellicht door de BTW te verhogen naar 19% (en eventueel netzoals bij Benzine een accijns in te voeren).
10- We gaan per continent bijhouden hoe de P,K,N balans in elkaar zit. Stel Europa importeert veel diervoer (en dus P, K, N) en exporteert weinig voedsel naar Zuid Amerika, dan moeten we Zuid Amerika gaan vergoeden voor deze netto import van ‘atomen’. Ook de multinationals zouden aan dit systeem moeten meedoen.
11- i.p.v. suggestie 8, gaan we een electronische schermenhandel invoeren. Een beetje vergelijkbaar met de oude veiling klok.
12- Als we nu algen gaan laten groeien bij rioolwaterzuiveringsinstallaties en deze algen voeren aan gesloten viskwekerijen. De algen eten de P, K, N uit onze poep en plas op. De vissen weer de algen en wij weer de kweekvissen (maar dan wel graag zonder medicijnen!). Dit is dan een win-win We sluiten ook deze kringloop, en we gaan en passant zorgen dat we de overbevissing van de wereldzeeën minimaliseren.

Ik zal maar eindigen met de enige managementregel die ik dagelijks probeer toe te passen: Alles wat je aandacht geeft dat groeit. Zullen we samen aandacht gaan geven aan de visie “Nederland een groot duurzaam Agrobusinesspark”? Ik wordt er al blij van! Adopteer een boer, tuinder of veehouder, zou ik zeggen. En draag tevens een positieve toekomst uit voor deze sector en de toekomst van Nederland. Alleen een positieve visie gaat ervoor zorgen dat we zullen gaan bewegen. Focus op dat wat nu niet goed gaat, zorgt er alleen maar meer voor dat actoren op hun huidige positie blijven zitten (hakken in het zand). En dat is juist niet wat we nodig hebben als we echt ons eetsysteem verder willen gaan verduurzamen. De toekomst kan echt heel mooi zijn.

Aanvulling 16 mei 2010
Enkele slides over fosfaat heb ik op slideshare gezet. Op foodlog komt Jopie met de opmerking dat we juist 20% minder vlees zouden moeten produceren 🙂 .

Aanvulling 27 mei 2010
Mijn stukje over de fosfaatkringloop is inmiddels op Foodlog geplaatst met de fraaie titel “Zolang we poep en pies wegspoelen, hoeven we ook niet biologisch te eten“. Worldmapper is blijft ook interessant. Alle fosfaat data staat verzameld op F4I.

Aanvulling 30 mei 2010
Annechien heeft op het AGD een stukje geschreven over haar confrontatie met Femke Halsema. Ik moet zeggen, dat ook ik vond dat Halsema niet zo sympathiek overkwam. De varkens van Annechien zijn echt wel even gelukkig als ‘biologische’ varkens. Maar zal Halsma wel eens op een grote biologische boerderij geweest zijn?

Aanvulling 31 Juli 2010.
ViN heeft weer eens de aandacht in NOVA met het rapport “Kiloknallers op hongerdieet“. Annechien laat weer eens op een fantastische manier haar boerderij zien. De uitzending is hier te vinden.

Aanvulling 9 juni 2012
Mijn berekening hierboven wellicht een beetje te positief. De energieproductie ligt eerder in de orde grootte van 4-8%. Maar dat is nog steeds veel. Een gemiddelde Nederlander gebruikt ongeveer 6,8kW per persoon x 16.000.000 Nederlanders is 108.800.000 kW = 108800 MW. Varkensboeren kunnen samen 4000 MW maken, kortom 4% van de Nederlandse behoefte. Nu wordt er ook nog 4000 MW aan warmte (warm water) in een WKK gemaakt. Ook daar kan je mooie dingen mee doen. Bijvoorbeeld producten drogen…. Dit is de denklijn bij TOP b.v. 😉 Meer over duurzame energie is hier te vinden.

Kijk of het klopt – de klopende keuken

Geplaatst in food, foodlog, Kloppende KeukenEen reactie plaatsen

Afgelopen maandag was een succesvolle dag. Eindelijk de formele bekend making van Kijk of het Klopt (twitter #kloptie). Jan Peter van Doorn, Dick Veerman en ondergetekende hielden een presentatie, die door ook inmiddels online is te zien. Over de inhoudelijk kant van het plan heb ik hier op F4I eerder geschreven. Een video verslag en de discussie “the day after” op foodlog zijn hier te vinden. Stephan Verveen (FunnelVision & CoT) heeft een kort reactie filmpje gemaakt (zie hieronder) en de gehele presentatie op video opgenomen.

http://vimeo.com/moogaloop.swf?clip_id=11248448&server=vimeo.com&show_title=1&show_byline=1&show_portrait=0&color=&fullscreen=1

Kijk of het klopt – Reacties op de aankondiging d.d. 26 april 2010 #kloptie from FunnelVision on Vimeo.

Vooral van het mooie stuk van Annechien ben ik een beetje gaan blozen; wat een mooi stuk proza.Er zijn inmiddels nog veel meer stukken te lezen. Adformatie publiceerde vorige week al een stuk en ook Krispijn Beek heeft een stukje op zijn blog gezet (eerdere publicatie staat hier).

Hoe gaan we verder? De komende maanden gaan we de financiering rond proberen te breien en zal een stichting worden opgericht. Ook gaan we de wiki tijdelijk koppelen met de site http://www.kijkofhetklopt.nl. De bedoeling is om een stuk of 20 tot 100 profielen te gaan aanmaken. Daarnaast komt er nog een FAQ. Enfin, veel werk dat nog verricht moet worden.

PS Ik heb eerder geschreven over dit initiatief (link). Ook de uitleg over MySustainibility heb ik uitvoerig beschreven. De serie over Duurzaamheid in Food bestaande uit 7 delen (het gaan er vast meer worden), staat hier :
– deel1
– deel2
– deel3
– deel4
– deel5 – MySustainibility
– deel6 – Leesvoer en referenties
– deel7 – Iphone scanner

Presentatie kloppende keuken wag 26_april_2008http://static.slidesharecdn.com/swf/ssplayer2.swf?doc=presentatiekloppendekeukenwag26april2008-100427024506-phpapp02&stripped_title=presentatie-kloppende-keuken-wag-26april2008

View more presentations from dickveerman.

aanvulling 29 november 2010
Jos Bakker stelt nog wat vragen op foodlog. Uiteraard krijgt hij antwoord.

Werken met Pasen – of toch maar niet

Geplaatst in boerensuper, foodlog, innovatie management1 reactie

Vandaag is het pasen, vandaag en morgen dus een dagje vrij. Morgen ga ik echter gebruiken om wat achterstallige activiteiten weg te werken. Vandaag heb ik een fiets en eet-afspraak. Goede voornemers heb ik echter ook. Op mijn blog Food4Innovations staan inmiddels een kleine 8 stukken in concept stukken klaar. En echt tijd om ze af te maken heb ik nog niet. Toch ga ik het in de komende dagen proberen om minstens twee stukken af te schrijven.

1. de boerensuper
Ten eerste natuurlijk het stuk over de boerensuper (en de analyse van de huidige situatie). Eigenlijk is alles al een keertje gezegd op foodlog (de belangrijkste referenties volgen in het stuk dat ik ga schrijven. Voorbeeld van een recente reactie staat hier.). Ik denk echter dat een ‘boerensuper’ er uiteindelijk niet gaat komen. In het gunstigste scenario komt er een halfbakken aftreksel van het plan ‘de boerensuper’. Het gebrek aan de benodigde investeringskosten (minimaal 40 miljoen euro schat ik) en het gemis in leiderschap en professionaliteit in de sector, zijn mijn belangrijkste argumenten voor deze stelling. Ondertussen snakt de sector (of op zijn minst veel individuele ondernemers) naar een de oprichting van dit concept. Enfin, om toch aan te geven wat mijn beeld is, zal ik toch nog het stuk afmaken.

2. Reactie rapport heroverwegingen
Ten tweede ga ik een stuk schrijven over “brede heroverwegingen – Innovatie en toegepast onderzoek”. Ik ben eigenlijk best teleurgesteld -ach ik had eigenlijk niet anders verwacht- over dit rapport dat in een kleine 150 pagina’s wauwelt maar eigenlijk een gebrek aan visie toont. Nu begrijp ik best wel dat het de taak was van de ambtelijke commissies om alleen maar besparingsopties in kaart te brengen (kortom om een menu-kaart te maken, kiezen is iets voor de politiek immers). Ook is duidelijk dat het geschreven is door een groep belanghebbenden, vooral de mensen op de lijst ‘adviseurs’ toont dat aan. Veel gevestigde orde (DLO, TNO, Philips, Unilever, …) en weinig echte experts die verstand hebben over het innovatiesysteem (Vasbinder, Van Garderen, Groen, …) of buitenstaanders; een gemiste kans. Wel goed overigens, is dat er een overzicht is gemaakt van de “kosten”. Ook vind ik het prettig om te zien dat ook het CPB een bijlage heeft gemaakt.

Fijne paasdagen!

Voedingssupplementen : Waar of niet waar?

Geplaatst in dieet, foodlog, gezondheidEen reactie plaatsen

Als je een goed en gebalanceerd voedingspatroon hebt, dan zijn supplementen niet nodig, toch? Zelf neem ik dagelijks toch een multivitamine pil [centrum – compleet van A tot Zink] en zou ik eigenlijk ook nog extra Vitamine D en Omega 3 moeten gaan slikken. Waar of niet waar, ik weet het niet. Je zult dit per geval, per nutriënt moeten bekijken.

Ondertussen heb ik wel een mooie site gevonden over voedingssupplementen: Snake Oil? Het plaatje hieronder is een screendump van de desbetreffende site. Al eerder heb ik kleine stukjes geschreven over juiste voedingspatronen (link1 & link2)

Het nieuws van de dag is natuurlijk de presentatie van het Kijk of het Klopt informatiemerk op foodlog.nl

Meer weten over gezonde voedingspatronen? Lees dan nog even deze lijntjes “de waarheid over koolhydraten (en suikers)“, “bewegen om af te vallen is niet duurzaam” en “no comment (of fructose)“

Bewegen om af te vallen is niet duurzaam – afvallen, dieten, het oerdieet en nog meer van dat soort materie

Geplaatst in dieet, duurzaamheid, foodlog1 reactie

In oktober schreef ik een kort stukje met de strekking: “Als je te dik bent, je gaat veel bewegen, dan verbrand je eigenlijk kostbate nutrienten die je eerst teveel hebt genuttigd”. Kortom, afvallen is niet duurzaam. Natuurlijk was dit een ‘leuk’ bedoeld stukje, met een kleine beetje een serieuze ondertoon. In het artikel verwees ik naar dr Frank, en nu staat sinds een week een stukje op Foodlog.nl over het dr Frank Dieet.

Vanwegen de lezingen van Frits Muskiet in de Rode Hoed (zomer 2009), heb ik een kort stukje geschreven over het oerdieet. Gewoon omdat ik interesse had in het onderwerp. Puur op basis van mijn chemische kennis, begin ik wel te vertrouwen in dit paleo voedingspatroon. Eigenlijk zijn dr Frank (maar ook Atkins in het verleden) ook gewoon low-carb, high-protein ‘oer’dieten.

Dan heb ik recent nog een artikel met filmpje geplaatst over Robert Lustig. Lustig is anti-fructose, en laat zien dat fructose net zo’n gif is als ethanol. Liesbeth (natuurgeneeskundige) was zo vriendelijk om op basis van het filmpje en het artikel nog een inhoudelijke reactie te geven. Wat mij betreft valt er aan die reactie niet veel toe te voegen

Nick Trachet schrijft op foodlog over zijn bevindingen over dr Frank. Zonet heeft Melchior Meijer een artikel geplaatst over vijf actuele dieten. Zie alhier zijn stukje op foodlog.

Samengevat, zijn de 5 actuele diëten volgems Melchior:
1. Het dokter frank dieet.
2. De Hormoonfactor (Ralph Moorman)
3. Het Erica Terpstra Dieet (Prodimed)
4. Bio HCG (lees ook op wiki over HCG)
5. Sonja Bakker.

Een echt inhoudelijke mening over welk van deze diëten goed of slecht zijn heb ik niet (al moet ik zeggen dat ik geen goed gevoel heb bij 2,3 en 4. dr Frank zal denk ik overigens ook zeker te extreem zijn. Sonja is een 1100 kcal hongerdieet, dus je valt er zeker wel van af).

Het grote nadeel van dit soort dieten blijft natuurlijk dat het nooit maatwerk is. Maar ik heb wel een goede indruk van het oerdieet (Frits Muskiet), al mag dat geen dieet worden genoemd, Muskiet komt immers niet met dagelijkse eet-tips of recepten. Kortom, naar mijn bescheiden mening zijn de juiste eet-tips:
– veel bewegen (sporten mag, maar gewoon dagelijks voldoende bewegen is ook goed).
– eet eiwitten (vlees of plantaardig). Maar natuurlijk niet teveel.
– eet niet teveel suiker/koolhydraten (en fructose is slecht, ik geloof de hypothese van Lustig)
– een beperkte hoeveelheid vet is een essentieel onderdeel van ons voedingspatroon
– let op de totale hoeveelheid energie die je dagelijks consumeert.
– consumeer dagelijks veel groente en fruit (minimaal behandeld).
– liever vast voedsel (kauwen) dan vloeibaar (drinken).

Ik heb overigens ook begrepen dat onze hersenen heel veel energie gebruiken. Dus veel denken, schrijven, debatteren en onderzoeken (kortom met het koppie bezig zijn) helpt ook om slank te blijven. Het laatste wat ik van plan ben is om allerlei dieetartikelen te gaan schrijven. Dus dit is echt de laatste keer:-)

Aanvulling 16-1-2010
Liefhebbers raad ik aan om ook nog het volgende FND rapport te lezen: Overgewicht & Obesitas.

Yneke Vocking schreef een reactie op de Foodlog lijn van Melchior. Let vooral op de vet gedrukte zinnen, ik denk dat ze gelijk heeft. Dat is de essentie, afvallen lukt wel, maar hoe kan je juist op gewicht blijven.

Eigenlijk vertel je op een nogal tendentieuze manier, die de lieve Grazia-lezeresjes hopelijk begrijpen, dat je verwacht dat je er vanuit gaat dat het Dr. Frank-dieet en alle andere low-carb dieten gaan werken! Maar natuurlijk gaan deze dieten werken! Het probleem is alleen dat alle dieten werken tot je ermee stopt. En ik durf met jou de weddenschap wel aan dat minimaal 90 % van de dr. Frank-fans, na stoppen heel snel de kilo’s er weer bij (vr)eet. Net zoals al die mensen die gingen Montignaccen, SB-en, southbeachen en ook de mensen die het Atkins-dieet een tijd volgden. Ik zeg net als Katan, zonder toegeknepen billen, dat je niks blijvens bereikt als je niet je totale gedrag voor altijd verandert. En daarbij is het inderdaad om wat koolhydraten in te ruilen voor eiwitten. Dan val je niet alleen gemakkelijker af maar het houd je ook langer slank. Maar het dieet van Dr. Frank en wijlen Atkins is daarvoor te extreem….

Aanvulling 17-1-2010
De reactie van Melchior Meijer op zijn eigen stuk is heel erg helder wat mij betref:

Effe snel, ik heb heel weinig online tijd vanwege een stukkend aggregaat. Ik weet bijvoorbeeld ook niet of en wat Hendrik Kaput heeft geantwoord op mijn poep-idee. Sorry. Ten eerste, hartelijk dank reageerders voor het lezen van dit Grazia-stukje. Ik ben geroerd dat zoveel intellectuelen over de drempel heen stappen.

Yneke,
Ik vind het moedig dat je zo verbeten vasthoudt aan de inzichten die je op de diëtistenschool hebt geleerd en twintig jaar lang hebt uitgedragen, ook nu ze achter elkaar publiekelijk worden ontzenuwd en nu de deftigste pleitbezorgers ervan steeds minder kleren aan hun lijf blijken te hebben. Het doet denken aan het orkest van de Titanic, dat koppig doorspeelde terwijl het ‘onzinkbare’ schip afborrelde. Zie bijvoorbeeld de laatste meta-analyse van Krauss et al in AJCN. Het is ook aardig dat je hier nog eens duidelijk en gespeend van iedere twijfel stelt waar je staat, zodat je in een later stadium van de paradigmaverschuiving niet ongestraft kunt zeggen: ‘Maar dat is niets nieuws, dat heb ik altijd gezegd’.

In een eerdere draad liet je doorschemeren dat je je er te goed voor voelt, maar ik raad je toch echt aan om eens iets buiten je eigen referentiekader te lezen. Good Calories Bad Calories, bijvoorbeeld, of de volledige content van Stephan Guyenets uitstekende blog Whole Health Source. Stephan is een loepzuivere wetenschapper, dus je kunt je niet verschuilen achter het schijnargument van ontoereikende credentials. Ik durf te wedden dat je zelfs het college van Robert Lustig over fructose overload niet hebt gevolgd. Ik zeg niet dat ik de wijsheid in pacht heb – integendeel – maar als je stelselmatig weigert om andermans bronnen tot je te nemen, schiet het niet op.

Tendentieus? Beslist! Vijandig zelfs. Martijn (‘Cordial’) Katan heeft al zijn krediet verspeeld met de onvoorstelbaar onbeleefde en irrelevante repliek op Dr Ravnskov in het AJCN en met zijn lasterlijke scheldkanonnade op tv . Daarin liet hij duidelijk zien wie hij is: een megalomane, opportunistische [vul hier een scheldwoord naar keuze in]. Hij speelt de nuchtere geleerde, maar in werkelijkheid negeert en beschimpt hij massa’s hem onwelgevallige waarnemingen en hypotheses. Als iemand hem met argumenten aanvalt, schiet hij ad hominem terug. Een buitengewoon enge man, met wie ik me niet graag zou affileren. Het is die arrogantie die ‘het establishment’ zo ongeloofwaardig maakt. Zie ook de email van Taubes ergens hier (Wouter: Zie refs van Taubes op Foodlog), in reactie op de zoveelste valse ad hominem attack van Katan (Wouter: en de Berkley lezing van Taubes hier, en op youtube 2007 en youtube 2009).

Robin,
Een verkapte advertentie voor het paleodieet, ha, ha, ha. Die houden we erin! Foei, foei, foei. Stom dat ik vergat er bij te vermelden waar je dat paleodieet het kunt kopen. En ik heb niet eens een boek in de aanbieding ;-). Nogmaals, ‘het’ paleodieet bestaat niet. Variatie en adaptatie vormen onze niche. De evolutiegeneeskunde hanteert de pre-landbouw situatie uitsluitend als grof filter. Neolitische voedingsmiddelen zijn niet per se ‘slecht’ en ‘paleo-items’ zijn niet inherent ‘goed’. Ik veronderstelde dat deze vanzelfsprekendheid hier niet meer uitgelegd hoefde te worden. De paleobril is erg geschikt als kompas, als hypothesegenerator, als instrument om orde te scheppen in de chaos. Lindeberg geeft al aan dat macronutrientverhoudingen waarschijnlijk een non issue zijn (behalve voor glucose-intolerante mensen, iets wat dietistes en de door insuline- en statineboeren gesponsorde Diabetes Vereniging Nederland stelselmatig ontkennen) ) en ik ben het met hem eens! Wat betreft je opmerking over progressie/achteruitgang: zucht. Zelfs de fanatiekste paleo-adepten (onder wie overigens Nassim Taleb, die nu weer goed gezond is) moeten er niet aan denken moderne verworvenheden af te schaffen. Lees nou eens goed en laat je niet verblinden door een Grazia-kreet als het ‘Wilma Flintstone dieet’. Het paleoparadigma leidt juist tot innovatie. Het zou er bijvoorbeeld toe kunnen leiden dat technologen een tarwesoort fabrieken die gespeend is van de stofjes waar we (bewezen) niet goed tegen kunnen, maar waar je toch brood van kunt bakken. Ga de uitspraken van Lindeberg nog even teruglezen en roep dan nog eens wat. Overigens kun je met echt eten geweldig koken!

Natuurlijk heb ik ook helemaal niks met dieten. Sodemieter op. Maar ‘dieten’ vormen een voertuig om redelijk gecompliceerde informatie over te dragen op een ‘specifiek’, in principe ongeinteresseerd publiek, in de hoop een heel klein beetje van de schade die alle maligne dietistenpropaganda teweeg brengt ongedaan te maken.

“Ik ben geen aap.” Vertel dat Frans de Waal ;-). Je bent een aap die dankzij koken (vuur), vleesconsumtie en een al dan niet afgedwongen exploitatie van kunstlandschappen een gigabrein heeft ontwikkeld.

Willem en Pieternel,
Dank voor de support.

Aanvulling 3 februari 2010.
De discussie over een gezond voedingspatroon gaat nog even door. Dit keer over vet en verzadigd vet. Lang geleden in 2006 begon Melchior Meijer met de discussie op Foodlog met de titel “Melchior Meijer en de discussie over verzadigd vet”. De discussie is 2 dagen geleden weer geopend. Dit keer omdat mijn grote geld Katan 🙁 te veel nadruk legt op vet en eigenlijk de werkelijke boodschap “vet is niet de issue, maar koolhydraten en suikers wel” niet verkondigd. Dick heeft de experts opgeroepen hun mening nogmaals te verkondigen. Lees vooral de lijn “Martijn, Melchior en Frits: en nu de waarheid over vet!”. Geloof het of niet, maar ook dr Frank (Frank van Berkum) doet mee! In het verleden heb ik hem een beetje belachelijk gemaakt (link), maar zijn reacties op de foodlog lijn spreken mij zeker aan.

Duurzaamheid in Food – open en transparante informatievoorziening via web, mobiel en scanner.

Geplaatst in duurzaamheid, foodlogEen reactie plaatsen

Dit is een vervolg op deel 6

Alles draait bij eten, onze voedselketens en verduurzaaming van ons eetsysteem om eerlijk, feitelijke, onafhankelijke en transparante informatievoorziening. Eten blijft emotie en inmiddels ben ik in ieder geval relatief allergisch geworden voor de meeste reclames over voedsel. Wouter Klootwijk heeft dit mooi verwoord in de discussie Duurzaam bij de tijd voor 1 euro:

Het is onbegrijpelijk dat we het alsmaar zijn blijven pikken dat wij weinig of niets mogen weten van wat we kopen en wat we eten. Niet mogen weten waar ons geld naar toe gaat, niet mogen weten wat biologische zalmen eten, niet uit welke streek Streeckproducten komen, maar wel bedot mogen worden met Kiesbewust logo’s, Ekolabels, en Fair Trade die nogal eens minder fair is dan we moeten geloven. Soebatten is het telkens weer en per product, per logo, om transparantie.

Het nologologo kan een omwenteling betekenen, als ALLE informatie over nologoproducten snel en makkelijk toegankelijk is voor iedereen die er belangstelling voor heeft en we met die informatie zelf mogen weten wat we er van vinden en mee doen. Het zou het laatste logo moeten zijn. Dat dient om zelf ook zo snel mogelijk te worden afgeschaft. Omdat warenkennis weer onder de mensen is en van ons zelf. Het enige waarover ik hier nog niet las: het nologologo zou ook een tijdje op reclame-uitingen geplakt moeten worden. Alles wat de reclame over een product beweert moet direct ook na te lopen zijn, te checken, door belangstellende burgers.

Ik ben niet zo goed thuis in de communicatie en media kant als Wouter Klootwijk, Dick Veerman en Jan Peter van Doorn. Wel weet ik wat van techniek af, en zie voor me hoe ontzettend krachtig een nologologo (wat verder gaat dan alleen duurzaamheid) zou kunnen zijn mits goed opgezet. Streepjescode scanners op mobieltjes, de foodcyclopedia en andere websites en natuurlijk scanners in winkels spelen daar een belangrijke rol bij. Doe je het goed, dan zijn alle andere ‘logo’s inderdaad op termijn overbodig. We hebben het dan weer over echte informatie. Bedrijven die niets hebben te verbergen zullen hier beter van worden en voldoende whuffies van het grote publiek krijgen. Ik kan blij worden van dit toekomstbeeld.

Enfin, ik heb een beetje geklust om een en ander nog tastbaarder te maken. Als Apple en Iphone liefhebber, kon ik het niet laten om een mock-up van een iphone-app te maken. Inmiddels heb ik contact met de maker van de Streepjescodescanner, en hebben we een afspraak gemaakt (verslag volgt).

De streepjescode scanner op het mobieltje.
Het aantal mensen met een telefoontje met een camera of smartphone neemt enorm toe. Deze groei is niet meer te stoppen. De moderne telefoontjes kunnen hun camera ook gebruiken om streepjescodes in te lezen. De eerste suggesties hierover staan op Foodlog en CoT (link1 (reactie Rob), link2 (9/10 20:14 en 21:07), link3). Door de streepjescode te koppelen met een database of internetsite kan je aanvullende informatie krijgen over het product. Zelfs internetbrowers zijn standaard op de meeste mobieltjes.

Zelf denk ik aan een applicatie waarin je na het inscannen van het streepjes code de volgende tabbladen ziet:
1. Een duurzaamheidsindicator (eventueel gekoppeld aan je persoonlijke profiel), met natuurlijk de mogelijkheid om in te zoomen op jouw gewenst detailniveau.
2. Een consumentenreageer pagina: Was het een lekker product? Thumbs up? Hoe vonden je web 2.0 vriendjes het product? Ook deze informatie wordt gewoon via een webpagina getoond in de applicatie.
3. Een product prijsvergelijking. Dit is voor computers en TV dus al een bestaande situatie, nu nog voor voedsel. Supers gaan dit niet leuk vinden, dat weet ik wel. Staat de prijs niet in de database, dan zijn we zelf toch ‘vriendelijk’ genoeg om de prijs even via het mobieltje in de database te zetten? Het mooiste zou zijn, als op termijn er meerdere prijs-vergelijkingssites zouden komen.
4. Een link naar de Foodcyclopedia.org. Wil je meer weten over hoe het product is gemaakt (met YouTubes filmpjes uit de fabriek?), of waar het vandaan komt? Bekijk gewoon de website over het product via je mobieltje terwijl je aan het winkelen bent.

Ik ben een beetje creatief geweest in powerpoint en heb het resultaat hieronder geplaatst (er zijn een paar foutjes ontstaan bij het omzetten naar slideshare waar ik niets aan kan doen).

Nologologo – Iphonehttp://static.slidesharecdn.com/swf/ssplayer2.swf?doc=iphoneapplicatie-100110124725-phpapp02&stripped_title=nologologo-iphone

Een supermarktketen met lef en visie, zal deze applicatie ook gelijk koppelen met de zelfscankassa. Zelf via je mobiel, alle boodschappen in de winkel inscannen en gelijk elektronisch betalen bij de uitgang. Scheelt weer in personeel en scheelt ook veel kassa vierkantemeters. Dit is de toekomst denk ik, je kan het niet tegenhouden. Wie gaat er in deze deze blue ocean stappen?

Ik besef heel erg goed dat de uitdaging gaat zijn om een database aan te gaan leggen. Wie gaat de informatie aanleveren? (in mijn ogen een innovatieve en moderne supermarktorganisatie 🙂 ). Enfin, een alternatief is om de informatie via klanten (wisdom of the crowds) te gaan verzamelen. Nogmaals, een dergelijk initiatief gaat er komen, je kan het niet tegenhouden. Lees nog maar eens What Would Google Do, specifiek gaat het om:

“Beware any strategy built ond protecion from cannibalization, for it probably means that the cannibals are at the door and ready to eat you for lunch. Protection is not a strategy of the future. Encourage, enable and protect open innovation. Hence, make innovations be your business. Its better for you to disrupt and cannibalize yourself than for a competitor to do it for you”

En hoe verder?
De lijst met toekomstige mogelijkheden is eindeloos. Eerst moet het platform worden opgezet. Nog enkele mogelijkheden:
– Koppeling met een willekeurige webpagina (bijvoorbeeld die van de producent,
die dan wat reclame mag maken of aanvullende informatie kan geven).
– De zelfscankassa via je mobieltje (zie hierboven)
– Veel meer schermen in de supermarkt en Internet hoekje waar je informatie
kan opzoeken. Slimme supers maken een ontmoetingsplek met koffie en/of een kok.
– Foodcyclopedia, Governance: natuurlijk van ons allemaal (wikipedia model,
wel donateurs en bijdrage van de overheid).

De toekomst voor de media?
En natuurlijk blijven alle kranten (offline en online) zoals NRC, Volkskrant, De Telefgraaf en Foodlog gewoon bestaan. (alhoewel :-), bekijk ook het artikel over Herbert Blankestein). En wat mij betreft mag ook het voedingcentrum haar TV spotjes blijven maken (met iets minder budget?). Op die media platforms blijft de discussie en het debat gewoon doorgaan. En ik hoop dat journalisten nog betere en diepgaandere stukken zullen gaan schrijven als de basisinformatie over eten vrijelijk beschikbaar is (of moet ik zeggen ‘wordt’).

Aanvulling 10-1-2010.
Kijk eens het bestaat al, de GoodGuide.com site, mooier kan het niet! Hieronder de schermafbeeldingen (en nu maar eens de applicatie downloaden en bekijken):


No Comment – Hoe boeren spruitjes onder kostprijs leveren

Geplaatst in foodbubble, foodlogEen reactie plaatsen

Soms wordt ik stil. In dit geval wordt ik stil van een Keuringsdienst van Waarde uitzending. Dat boeren onder de kostprijs leveren is bekend. Dat dit een onduurzame en maatschappelijk onverantwoordelijke situatie is ook. Ik heb “in concept” al een tijdje een artikel staan dat over de boerensuper staat. Dit artikel hoop ik snel af te kunnen ronden. Kijk zelf maar even:

Get Microsoft Silverlight

Nog enkele voorbeelden van overproductie, en of productie onder kostprijs:
– doordraaien van voedsel
– Komkommers in Spanje
– Melk
– Appels

Blijven suggerenen dat het gewoon met vraag en aanbod te maken heeft, is te gemakkelijk. Lees ook maar even de reactie van Dick Veerman en Jos Bakker na op Foodlog:

Dick Veerman
Dennis, dat is een uitstekende vraag waar de pleiters voor hogere prijzen van ons dagelijkse brood zelden bij stilstaan. Het antwoord is even simpel als verontrustend: omdat economieen zich financieren met wat ze besparen uit al bestaande handel. Eten en sex zijn zoals je weet de oudste handelsvormen van moderne mensen (sinds zo’n 10.000 jaar geleden, het Neolithicum, dus).

Eten staat helemaal onderin die pyramide van activiteiten en moet dus steeds goedkoper worden. Om het idee nu even heel simpel te introduceren: duurder eten zou ervoor hebben gezorgd dat je geen PC of mobieltje had. En nog heel veel meer niet.

Er zijn nu 2 grote vragen:
1. hoe zien we de ontwikkeling van ‘nieuwe behoeften’ (raar begrip, niet?) in relatie tot de kwaliteit van onze oude?
2. moet eten wel duurder worden op het niveau van de consument of is het systeem vastgelopen omdat het te inefficient is?

Ik behoor tot degenen die denken dat eten op consumentenniveau niet duurder moet worden, maar dat de manier waarop we het maken en verhandelen te duur is. Daarom pleit ik o.m. voor die boerensuper die ook in deze discussie doorpiept. En inderdaad, Steven, die moet middenin de stad komen waar veel mensen wonen en werken. Niet aan de rand. Maar er is meer. Grote bedrijven als Nestle en P&G; zitten nog steeds met 10% derving in hun processen. Dat is heel veel en ze zouden er graag iets aan doen. Er is nog meer. Handelsstructuren – zei me een bankier – hebben de markt intransparant gemaakt en de prijs van primair boerenproduct verder onder druk gezet. Iedereen denkt dat er overproductie is, zodat iedereen gaat dumpen uit angst met de handelswaar te blijven zitten. Maar …. eigenlijk weet niemand of er enhoe groot dat overaanbod dan wel precies is (overigens: we zijn aan het zoeken naar cijfers en komen tot rare ontdekkingen). Daarom pleit ik, geinspireerd door bloementeler John van der Hulst en bankman Geu Siebenga, zolangzamerhand ook weer voor het herinvoeren – Europees – van een veilingklok. Dat deed ik inmiddels in boerenbladen en -sites.

Jos Bakker
Wat ik opmerk uit de reacties is dat de oorzaak in de prijzendruk ligt aan de macht van de inkopers(supermarkten) en overaanbod van producten. Prima, dat is vaak opgemerkt. De markt is door het verdwijnen van de veiling minder transparant geworden. Supermarkten hebben er totaal geen belang bij om inzage te geven in hun bedrijfsvoering en hebben dus baat bij intransparantie. Telers hebben baat bij transparantie volgens de marktwetten behorende bij volkomen concurrentie. Het verlies aan markttransparantie(p.26) heeft ervoor gezorgd dat men niet meer het aanbod op de vraag kan afstemmen. Of men dat zou doen als men het wist is ook maar de vraag. Het is dus niet zeker of er overaanbod is of dat de inkopers gewoon het “onderhandelingsspelletje” goed spelen. Wat ik wel weet is dat er veel telers zijn en weinig inkopers waardoor de macht meer bij de inkopers ligt (vijfkrachtenmodel van Porter). Doordat de supermarkten zwaar concurrerend zijn, moeten ze waarschijnlijk wel tegen zo laag mogelijke prijzen inkopen om te kunnen overleven, als gevolg van een prisoner’s dilemma. Wat kan je dan doen? Stoppen is in theorie een optie maar doe dat maar eens in de praktijk. Onderscheiden, waardoor je in een andere marktvorm terechtkomt? Maar wordt je dan niet gauw “gekopieerd” en is er dan slechts sprake van een concurrentievoordeel op korte termijn? Selectieve distributie bij groenteboeren en markthandelaren dan, maar hoe raak je dan je hele handel kwijt? Allemaal dilemma’s. Het komt allemaal weer uit op dezelfde discussie.

Hendrik J. Kaput
Dat die agrarische overproductie qua volume nog wel eens tegen kon vallen denk ik ook. Zie maar naar onderzoeken naar de wereld voedselvoorraden, die lopen al jaren terug. Maar of er sprake is van pseudo overproductie? Het is bekend dat een geringe overproductie de zaak al verstoord.

De discussie over de systeem fout in ons eetsysteem, en de reden waarom ik denk dat dit tot een FoodBubble gaat leiden, gaat ondertussen gewoon verder op Foodlog. Bekijk nog maar eens de lijnen:
– Titanic zinkt, van Pieternel van Velzen
– Een ombudsman tegen de supers (vanaf reactie van Willem Treep, van Willem&Drees)
– Landbouw kan niet zonder Marktordening.

Google eens op Food Bubble en je komt dit artikel tegen 🙂 link en deze link op Foodlog.

Last but not least, lees ook nog maar eens het verhaal over de margemix na. Supermarkten kunnen bijna niet anders dan veel marge maken op AGF. Deze marge hebben ze immers nodig om A-merken onder de kostprijs in de winkel te kunnen leggen.

Josien Kapma in het zonnetje gezet (Guus.net)

Geplaatst in foodlog, Innovatie 2.0, landbouw2 reacties

Josien -web 2.0 pionier, melkveehouder in Portugal en WU’er – verdient een beetje extra aandacht. Sinds anderhalf jaar zet Josien Kapma zich in voor Guus.net, een community site voor het platteland. De insteek is anders dan bij Foodlog.nl, maar zeker niet minder interessant. Guus.net bundelt informatiestromen, probeert kennis te ontsluiten en verbind mensen. Josien heeft daarnaast nog een Guus.net blog, waar korte berichtjes worden achtergelaten. Verder doet Josien actief mee in discussies op Foodlog.nl en heeft ze een eigen twitter account: twitter.com/GuusNet. En ook andere media hebben Josien opgemerkt, zie alhier een verwijzing naar een artikel op boerderij.nl. Ik ben enthousiast over haar december-nieuwsbrief, waarin ze het heeft over het feit dat lokaal (community) het woord van 2010 gaat worden, ik deel deze mening. 2009 zijn we opgestart, 2010 gaat web 2.0 volledig gemeengoed worden. Zonet heb ik met veel plezier een presentatie uit november 2009 bekeken:

Najaarsdaghttp://static.slidesharecdn.com/swf/ssplayer2.swf?doc=najaarsdag-091126122931-phpapp02&stripped_title=najaarsdag

View more presentations from josienkapma.

Aanvulling 10-1-2010
Hier geeft Josien haar ‘droom’ weer.

Hieronder staat een korte omschrijving van Guus.net

Dit is Guus’ blog. Guus (www.guus.net) is een community voor kennisuitwisseling en vitalisering rond het thema platteland.
Er is behoefte om naast een fysiek netwerk en evenementen, continu kennis uit te wisselen en een divers netwerk te bouwen en te onderhouden. Hiertoe bouwen wij een online community waar mensen die betrokken zijn bij plattelandsontwikkeling (burgers, ondernemers, beleidsmakers en wetenschappers) elkaar kunnen vinden en kennis kunnen uitwisselen. Deze online faciliteit heet Guus.

In plaats van een separate plek voor netwerken en kennis nieuw te bouwen, zal Guus de bestaande online toepassingen ontsluiten en met elkaar verbinden.

Basisfuncties van Guus zijn kennis ontsluiten en netwerken (het werkwoord, niet het zelfstandig naamwoord) faciliteren, dus mensen verbinden. Doel is het vitaliseren en verbinden van bestaande netwerken die iets met plattelandsontwikkeilng te maken hebben.

Guus ontsluit kennis en verbindt mensen. Het gaat er dus om dat mensen een ‘online presence’ hebben, een online aanwezigheid. Anders valt er niets te ontsluiten of te verbinden. Guus helpt mensen kennis te maken met Web 2.0 toepassingen zodat zij het internet hopelijk niet langer zullen zien als iets ‘technisch’ maar als iets ‘sociaals’. Als een instrument om je doelen slimmer te bereiken, mensen te leren kennen en informatie uit te wisselen.

– Op Guus wordt informatie die zich op ándere plekken op internet bevindt, ontsloten.
– Op Guus wordt mensen de gelegenheid gegeven profielen aan te maken en de interactie met elkaar aan te gaan.
– Op Guus vinden mensen met Vragen mensen met Antwoorden.

Duurzaamheid in Food – leesvoer en voorbeelden (deel 6)

Geplaatst in duurzaamheid, food, foodlogEen reactie plaatsen

Dit is een vervolg op deel 5

In dit stukje, alleen maar een opsomming van interessant leesvoer en andere referenties. Ik zal regelmatig voor een update zorgen.

Food4Innovations
– start van de serie “duurzaamheid in Food“
– het gesleep van vis door Europa en groente : “no comment“
– Cradle 2 Cradle

Foodlog:
– We weten best wat duurzaam is
– Duurzaamheid, ja dat is gewoon emotie.
– duurzaam, de overheid moet kiezen
– 1 duurzaamheidslogo?
– fundraising – 1 euro van iedere Nederlander.

Internet
– duurzame ontwikkeling (WIKI)
– duurzaamheid.kennisnet.nl

Boeken
– Groene intelligentie (Daniel Goleman)

Heb je tips? Stuur me dan een e-mail!

aanvulling 3 januari 2010.
Voor mij als insider is het al lastig, maar voor de gemiddelde Nederlander zal het al helemaal niet duidelijk zijn: het verschil tussen Eco, Eko, Duurzaam, Biologisch, Natuurlijk, Organic, Sustaineble, Fairetrade, …, etc. Ik zal tzt een separaat stukje hierover schrijven. EKO en Biologisch zijn in Nederland beschermde woorden en bij wet geregelde termen (SKAL). Leerzaam is deze discussie Tuinders kom vertellen hoe het zit met gif.

Aanvulling 6 januari 2010
Dick is gestart met een fund-rasing stukje op foodlog. Dick heb ikzelf hebben dagelijks contact; vertrouwen is aanwezig. Regie en overleg ook.

Q-koorts, dood door schuld volgens Marianne Thieme en mijn persoonlijke overwegingen (Wouter heef geen kennis!).

Geplaatst in eetsysteem, foodlog7 reacties

WAARSCHUWING: ik geeft gewoon enkele overpeinzingen, ik weet niets over Q-koorts en of van geiten. De rest van de Foodlog discussie staat hier.

Zonet mijn avondmaaltje naar binnen gewerkt. Nu eerst maar even mijn mening en eerste indrukken over dit thema op papier zetten. (Ik kan niet vaak benadrukken, dat ik eigenlijk te weinig van de materie weet):
1- hoe groter de monocultuur en hoe groter de aantallen. Hoe groter het risico. Grotere groepen beesten op een plek is wellicht economische effectief, maar is biologisch gezien zeer risico-vol. Dit geldt voor schapen, varkens, voor koeien en dus ook voor geiten.
2- Ik denk dat er een paar verschillende discussie invalshoeken zijn: (a) wat is mijn persoonlijk wereldbeeld (of die van mijn partij, (2) technisch en feitelijke argumenten rondom risico’s voor mensen en dieren, (3) puur economische en bedrijfsmatige overwegingen, (4) korte termijn politieke overwegingen. In elke discussie lopen deze invalshoeken door elkaar.
3- ik geloof expert Jurgen als hij aangeeft dat Q-koorts gevaarlijker is dan Mexicaanse griep. Mijn zeer gezonde zwager is in ieder geval een tijdje heel erg ziek geweest van de Q-koorts. Wanneer gaan we nu eens goed om met het concept risico (kans x effect, zie link1 en link2)?
4- In principe deel ik de mening van Marianne Thieme. Voorkomen is beter dan genezen. En het lijkt dat belanghebbenden (overheden, politiek, VWA, branchorganisaties, individuele boeren) erbij hebben gestaan, gekeken en weinig acties ondernomen.
5- bij het nemen van beslissingen is zowel in het verleden (als ook nu) weinig communicatie geweest richting het publiek. Ook bij mij creëert dit een vorm van wantrouwen. Onze ‘woordvoerders’ (inclusief Marianne) komen nu niet echt inhoudelijk kundig over.
6- van eerder dierziektes is mij het volgende bijgebleven. (1) veel maatregelen zoals ‘ontsmetten’ van vrachtwagens zijn kul, (2) stallen zijn verre van modern in hygiëne opzicht, (3) ik betwijfel of er voldoende extra-disiplinair wordt samengewerkt. Hebben de onderzoekers van AFSG (WUR) al eens met Delft gesproken over verspreidingsmodellen (CFD?), (4) de sector lijkt altijd veel te veel oog voor de eigen situatie te hebben en niet voor het algemene belang. (5) de overheid loopt achter de feiten aan. (6) wij burgers worden altijd in een (te) laat stadium geïnformeerd, (7) emotionele argumenten worden vaak gebruikt om rationeel impopulaire maatregelen tegen te houden.
7- ik heb er persoonlijk veel moeite mee dat kosten van dit soort incidenten keer op keer op de maatschappij worden afgewenteld. Grote groepen boeren nemen als collectief bewust onaanvaardbare (maatschappelijke) risico’s. Waar kunnen wij zowel als collectief of als individuele Q-koorts patiënt een claim indienen? Als er een incident zou zijn bij SHELL dan weet ik wel wat de reacties zouden zijn.
8- ik begin dierenartsen te wantrouwen. Deze beroepsgroep haalt een substantieel gedeelte van haar omzet via (1) inentingen, (2) antibiotica. Het feit dat MRSA zoveel voorkomt in stallen (en bij boeren!), baart mij heel erg veel zorg. Dit geeft aan dat we niet goed bezig zijn als maatschappij (ik stem niet op de PvdD 🙂 )
9- de materie is zo complex, dat beleid en uitvoering van maatregelen altijd via een centrale overheidsorganisatie dient te worden uitgevoerd. Ik verwacht dat provincies en gemeentes, terughoudend zijn en vertrouwen hebben in Den Haag. AFSG (WUR) is in feite een commercieel bedrijf; waar haalt De Haag dan haar onafhankelijke kennis vandaan. Ook Utrecht heeft haar ‘zakelijke’ belangen.

Ik ben een vleeseter en heb er geen morele of emotionele moeite mee dat we beesten houden om ze daarna op te eten. Dat dit op grote schaal moet, daar leg ik me ook bij neer. Tegelijkertijd zie ik een hoop ‘romantiek’ om me een. We willen immers ook vrije uitloop kippen en varkens die buiten zijn geweest. Juist dat romantische beeld vindt ik gevaarlijk. Of eigenlijk moet ik zeggen: grootschalige industrie kan NIET worden gecombineerd met ‘romantiek’. Het zal jullie niet verbazen dat ik een voorstander ben van de ‘varkensflat’ **.

Sterker nog, ik ga een stapje verder. Deze varkensflat dient volledig gesloten te zijn. Mensen mogen alleen via een hygiëne sluis naar binnen, verse lucht wordt eerst steriel gemaakt voordat het de stal ingaat. Uitgaande lucht wordt ook ‘gewassen’. Ik zou graag een combinatie zien van een gesloten-stal gecombineerd met een slachthuis op een agrobusiness park. Mijn stal van de toekomst lijkt om een perfect opgezet levensmiddelen-productiebedrijf of een gemiddeld farmaceutisch bedrijf. Besmetting van buiten is niet mogelijk, een besmetting van binnen kan niet naar buiten. De boeren gaan ook zelf een QA afdeling opzetten (om microbiologische analyses uit te voern). Ik denk dat op deze manier de kans op uitbraken sterk kan worden verminderd. Is er een uitbraak op een bedrijf, dan dient dit bedrijf per direct ontruimt te worden en wordt het gereinigd en gedesinfecteerd. Heb je dan een groot bedrijf, dan loop je ook gewoon veel eigen risico. Daarnaast hoop ik dat de industrie een mechanisme introduceert met early warnings en waarbij kosten van een uitbraak door de sector zelf worden betaald (via een fonds of via een verplichte verzekering).

We staan dus wat mij betreft voor een heel fundamentele vraag:
(1) als we als land groot in beesten willen zijn, dan dienen we de stallen als een “fabriek” ** te gaan zien (inclusief alle noodzakelijke hygiëne maatregelen). Weg met de romantiek.
OF
(2) alleen kleinschalig kan ook. In dat geval moeten we 90% van onze stallen gaan sluiten, gaat de prijs van vlees factoren omhoog en gaan we voortaan wellicht vlees moeten gaan importeren.

Ik vind het heel erg verstandig van landen zoals Italie en Spanje dat ze bij ons landje vee ophalen. De ellende van grootschalige veeteelt laat je lekker in NL liggen. De lusten van een toegevoegde waarde product behoudt je zelf. Gek toch? Mijn suggestie: iets minder beesten in NL, een beetje meer vleesverwerking (met nadruk op smaak en hoge kwaliteit!)

Kortom we zouden een maatschappelijke KEUZE moeten gaan maken. Beste sector: wordt volwassen! Beste overheid: durf rationele maatregelen te nemen. Beste Marianne: kom ook met oplossingen.

** let wel, ik ben niet voor kleine bio-industrie hokken! Ik ben wel een voorstander van dier-vriendelijkheid! laat onze beesten leven in een 5-sterren hotel, waar alle faciliteiten binnen aanwezig zijn. Gesloten 5-sterren hotels waar dieren binnen leven, en waarbij duurzaamheid en dier-vriendelijkheid hand in hand gaan.

PS: zou een boer die Coxiella burnetii emissie veroorzaakt ook niet moeten worden aangepakt? Waarom de reductie van chemische fabrieken wel inperken (de vervuiler betaald), en een Coaxiella burnettii emiterende boerderij niet? Nee, op dit moment geen sympathie van mijn kant voor de geitenfokkers.

PPS: een ander onderwerp, duurzaamheid en vlees consumptie. Kijk eens op Meatfree Monday

Aanvulling 18 december 2009
De lijn Lieve geitjes en jankende boeren op Foodlog gaat ook over Q-Koorts. En een interessant stukje is ook te lezen op : levende have. Kosten van ruiming en beleid worden op de volgende manier gedeeld: link

Aanvulling 21 december 2009
Meer informatie is ook te vinden op de site van RIVM:
– algemene informatie.
– informatie voor de professionals.
– gemelde Q-koorst patienten in 2009

Ook op Foodlog is er een nieuwe discussie gestart: Q-koorts en publieke opinie.

Volgens ZEMBLA heeft de Gezondheidsdienst voor Dieren een kwalijke rol gespeeld. Ik denk dat de Gezondheidsdienst voor Dieren (GB) een 100% commerciële club is, een soort van ‘sterlab’. De vraag is in hoevere een dergelijk bedrijf de plicht heeft om informatie te geven aan RIVM of GGD. Ik denk dat deze plicht bij de individuele boeren zou moeten liggen. Daarnaast zou de VWA zelf informatie moeten hebben verzameld. Ik zal nog even een slag om de arm houden en heb wat vragen gesteld op foodlog.nl, het antwoord op deze vragen staat hier. Ongelofelijk, GB is eigenlijk gewoon van LTO! Kortom de sector controleert zichzelf, en onze overheid heeft niets. Bizar.

Aanvulling 25 december
Peter de Leeuw – de LNV ambtenaar uit de ZEMBLA uitzending – heeft hiervoor gewerkt bij de Stichting gezondheidszorg voor Dieren. Wat deze stichting doet is mij niet duidelijk, wel zit deze stichting ook in de Raad voor dieraangelegenheden. Wat hebben deze organisaties nu eigenlijk te zeggen over de gezondheid van Nederlanders / burgers? Zo te zien niets.

Wel zie ik via google ook dat Marianne Thiemme verwijt dat De Leeuw ook een lobbist is voor de intensieve veehouderij. De Leeuw zegt ook eerder dat de kans op vector gebonden ziektes nog steeds aanwezig is. De Leeuw gaat na zijn pensionering bij LNV naar de FAO

De NOS heeft op 28 augustus publicatie op het net geplaatst: Nieuwe maatregelen Q-Koorts. Wat mij opvalt is dat er gesproken wordt over een PCR test (wat een gangbare kwalitatieve en en zeer gevoelige test is) en dat er nog gekeken moet worden naar een methode die ook de mate van besmetting aangeeft. Wat mij ook opvalt is dat er heel erg vanuit dierziekte oogpunt wordt geredeneerd, en niet vanuit het gezondheidsrisico voor mensen. Juist RIVM, VWA, RIKILT, GGD en VWS zouden de gezondheid van mensen als hoogste prioriteit moeten hebben. Oordeel zelf:

http://s.nos.nl/swf/nos_video_embed.swf

Aanvulling 6 januari 2010
Lees vooral ook dit artikel op boerdeij.nl. De Q-koorts bestaan al heel erg lang en in Frankrijk zijn er protocollen. Waarom geiten op kinderboerderijen niet worden geruimd is natuurlijk ook vreemd (link)
Foodlog is overigens een vreemde lijn gestart met de naam Honden en katten ruimen

Aanvulling 9 januari 2010
Paul Jansen tipt op Foodlog zonet over een artikel van RIVM. Ook uit de eigen cijfers van de Gezondheidsdienst voor Dieren blijkt dat melkmonsters flink besmet waren in 2004. Interessante materie.

Aanvulling d.d. 9 april 2010
Op foodlog ontpopt een interessant lijn over Vlees en Veehouderij systemen. Ik ben een beetje hard richting Onno i.v.m. het Varkansen -of is het Varkassen- project van de WUR

Aanvulling d.d. 30 april 2010
Zo naast het varkansen project is door ASG ook gekeken naar kip (“houden van hennen”). Een van de ontwerpen -Rondeel- is inmiddels gerealiseerd in Barneveld. Dick Veerman en Wouter Klootwijk hebben een stukje geschreven. Hilarisch was ook het stukje van de 120+ octrooien, mijn advies schoenmaker blijf bij je leest. Niet handig van ze, en ook inhoudelijk valt er nog wel wat over te zeggen (zie mijn reactie hier).